Α' κλίση ουσιαστικών - ασκήσεις

Ενικός Αριθμός

Αρσενικά

ὁ νεανίας ὁ κριτής ὁ εὐπατρίδης

τοῦ νεανίου τοῦ κριτοῦ τοῦ εὐπατρίδου

τῷ νεανίᾳ τῷ κριτῇ τῷ εὐπατρίδῃ

τόν νεανίαν τόν κριτήν τόν εὐπατρίδη

ὦ νεανία ὦ κριτά ὦ εὐπατρίδη

Πληθυντικός Αριθμός

οἱ νεανίαι οἱ κριταί οἱ εὐπατρίδαι

τῶν νεανιῶν τῶν κριτῶν τῶν εὐπατριδῶν

τοῖς νεανίαις τοῖς κριταῖς τοῖς εὐπατρίδαις

τούς νεανίας τούς κριτάς τούς εὐπατρίδας

ὦ νεανίαι ὦ κριταί ὦ εὐπατρίδαι

Παρατηρήσεις

1) Η γενική πληθυντικού τονίζεται στη λήγουσα και παίρνει περισπωμένη.

2) Η γενική ενικού των αρσενικών έχει κατάληξη -ου.

3) Όλα τα αρσενικά σε -ης έχουν κατάληξη -α βραχύ στην κλητική ενικού ΕΚΤΟΣ από αυτά που τελειώνουν σε -δης και τα Κύρια Ονόματα.

4) Στις καταλήξεις -ιας, -υας το -ι και το -υ είναι βραχύχρονα.

5) Στις καταλήξεις -ιτης, -ατης, -υτης τα -α, -ι, -υ είναι μακρά ΕΚΤΟΣ από τα ουσιαστικά που προέρχονται από ρήματα.

6) Η κατάληξη -ας είναι μακρόχρονη.

Ενικός Αριθμός Θηλυκά ἡ πολιτεία ἡ γλῶσσα ἡ τιμή τῆς πολιτείας τῆς γλώσσης τῆς τιμῆς τῇ πολιτείᾳ τῇ γλώσσῃ τῇ τιμῇ τήν πολιτείαν τήν γλῶσσαν τήν τιμήν ὦ πολιτεία ὦ γλῶσσα ὦ τιμή Πληθυντικός Αριθμός αἱ πολιτεῖαι αἱ γλῶσσαι αἱ τιμαί τῶν πολιτειῶν τῶν γλωσσῶν τῶν τιμῶν ταῖς πολιτείαις ταῖς γλώσσαις ταῖς τιμαῖς τάς πολιτείας τάς γλώσσας τάς τιμάς ὦ πολιτεῖαι ὦ γλῶσσαι ὦ τιμαί

Παρατηρήσεις 1) Ο πληθυντικός αριθμός έχει τις ίδιες καταλήξεις και στα αρσενικά και στα θηλυκά ουσιαστικά.

2) Όσα θηλυκά ουσιαστικά έχουν κατάληξη -α και πριν το -α υπάρχει φωνήεν ή -ρ, τότε αυτό το -α είναι μακρόχρονο και διατηρείται σε όλες τις πτώσεις, βλ. ἡ πολιτεία.

3) Όσα θηλυκά ουσιαστικά έχουν κατάληξη -α και πριν το -α υπάρχει σύμφωνο εκτός από το -ρ, τότε το -α είναι βραχύ και στη γενική και δοτική ενικού τρέπεται σε -η, βλ. ἡ γλῶσσα

Ασκήσεις

1. Να μεταφερθούν στον άλλον αριθμό: ῥαθυμίας => λοχίου => τραπεζῶν => ὧ κριταί => θυελλῶν => θύτης => μάζης => μηνυτῶν => γλωσσῶν => 2. Να συμπληρώσετε τις καταλήξεις. α. Συνεβούλευε δὲ αὐτοῖς μὴ χρῆσθαι τῇ ἀδικί…. (ἀδικία) μήτε τῇ διαβολ….. (διαβολή). β. Ἔλεγε τὴν σωφροσυν…… (σωφροσύνη), εἶναι τὴν αἰτι….. (αἰτία) τῆς εὐδαιμονι….. (εὐδαιμονία). γ. Πείθου, ὦ ναυτ….. (ναύτης) τῷ κυβερνητ…. (κυβερνήτης). δ. Ἐν ταῖς θαλ………… (θάλασσα) ζῶσι θαυμαστὰ ὄντα. ε. Ἔνεμον τὰ ποίμνια ἐν ταῖς νομ….. (νομή). στ. Αἱ ἐπιγραφ (ἐπιγραφὴ) ὑπομιμνήσκουσιν τὰς νικ…… (νίκη). ζ. Θαυμάζομεν τοὺς ἀγαθούς πολιτ….. (πολίτης). η. Τὰς ἡδον…. (ἡδονὴ) θήρευε τὰς μετὰ δοξ…. (δόξα). θ. Ὁρῶ τοὺς λοχι….. (λοχίας) μετὰ τοῦ ταμι…. (ταμίας). ι. Οἱ μαθητ….. (μαθητὴς) ἔλεγον τὴν ἀληθει…… (ἀλήθεια). ια. Οἰ ὁπλιτ….. (ὁπλίτης), ἔφερον τοὺς τραυματι…… (τραυματίας). 3. Να συμπληρώσετε τη γενική, δοτική και κλητική ενικού αλλά και τη γενική και αιτιατική πληθυντικού των παρακάτω αρσενικών ουσιαστικών. ὁ παιδοτρίβης => ὁ ὁπλίτης => ὁ πρεσβύτης => ὁ θεατής => ὁ ταμίας => ὁ πελάτης => ὁ δύτης => ὁ Σπαρτιάτης => ὁ Πέρσης => ὁ Ἀτρείδης => 4. Να συμπληρώσετε τη γενική, δοτική και κλητική ενικού αλλά και τη γενική και αιτιατική πληθυντικού των παρακάτω θηλυκών ουσιαστικών. ἡ βοήθεια => ἡ ἐπιμέλεια => ἡ ἅμαξα => ἡ κυρία => ἡ ὁμόνοια => ἡ ἐκβολή => ἡ αἰτία => 5. Να κλίνετε τα παρακάτω θηλυκά ουσιαστικά: ἡ στρατιά, ἡ ἀμαξα, ἡ κόρη, ἡ ὠφέλεια, ἡ δωρεά. 6. Να κλίνετε τα παρακάτω αρσενικά ουσιαστικά: ὁ ταμίας, ὁ λοχίας, ὁ μαθητής, ὁ πολίτης, ὁ πελάτης. 7. Να τοποθετήσετε στην κατάλληλη πτώση τις λέξεις που βρίσκονται στην παρένθεση. Ø Οὐκ ἐξαιρέσω ὑμᾶς τῆς ……………………………………….. (ἡ τράπεζα). Ø Οἱ περσικοί νόμοι ἐπιμέλονται τῶν……………………………….. (ὁ πολίτης). Ø Μέγα ἐστί το τῆς ……………………………………. (ἡ θάλασσα) κράτος. Ø Οἱ ……………………………………….(ὁ Σπαρτιάτης) ἔλεγον τοῖς ………………………………… (ὁ ὁπλίτης) ὅτι δεῖ τάς ……………………… (ἡ ἅμαξα) κατακαίειν. Ø Ἐνταῦθα οἱ …………………………………… (ὁ στρατιώτης) ἐν πολλῆ………………………….. (ἡ ἀπορία, δοτ.εν.) ἦσαν. Ø Ὁμολογῶ, ὦ ἄνδρες, ὅτι ἔπαισα ἄνδρας ἕνεκεν ……………………………. (ἡ ἀταξία, γεν.εν). Ø Οἱ ποταμοί προς ταῖς ……………………………….. (ἡ πηγή) οὐ μεγάλοι εἰσί. Ø Τα μεν οὖν χρήματα πάντα διήρπασαν …………………………………. (ὁ στρατιώτης, ον.πληθ.). Ø Ἑρῶντες (=επειδη επιθυμείτε) …………………………….(ἡ νίκη, γεν.εν.) μένοντες μάχεσθε. 8. Να βάλετε την ίδια πτώση του άλλου αριθμού στα παρακάτω ουσιαστικά: Τόν πολίτην => Τάς ἀμίλλας => Τῶν δαφνῶν => Τούς δεσμώτας => Τήν μέλισσαν => Τῶν μηνυτῶν => τόν προδότην => Τῆς κλίνης => Τῶ πατριώτῃ => 9. Να γραφεί η ζητούμενη πτώση: ὁ Ἀριστείδης τοῦ ὦ ἡ στρατιά τῆς τήν τῶν τάς ὁ θύτης ὦ τούς ἡ γλώσσα τῆς τάς ἡ ἔννοια τῆς τάς ἡ δωρεά τῆς τάς ἡ ἅμιλλα τῆς τάς 10. Να τονίσετε τους παρακάτω τύπους: την γλωτταν, την πειναν, τας ἁμαξας, της παιδειας, ὦ στρατιωτα, των ἐτησιων, τας θαλασσας, την γαλην, των ἐτησιων, της μαχαιρας, τας μαχαιρας, την θεραπειαν, ὦ δεσποτα, της ἀμελειας, ὦ Σπαρτιατα, οἱ Σπαρτιαται, τῇ ἐνεργεια