Ενεστώτας, Μέλλοντας, Παρατατικός, Αόριστος ενεργητικής φωνής

Ενεστώτας Μέλλοντας Παρατατικός Αόριστος

λύω λύσω ἔλυον ἔλυσα

λύεις λύσεις ἔλυες ἔλυσας

λύει λύσει ἔλυε ἔλυσε

λύομεν λύσομεν ἐλύομεν ἐλύσαμεν

λύετε λύσετε ἐλύετε ἐλύσατε

λύουσι(ν) λύσουσι(ν) ἔλυον ἔλυσαν

Παρατηρήσεις

1. Ο Ενεστώτας και ο Μέλλοντας έχουν τις ίδιες καταλήξεις μόνο που προστίθεται ένα -σ- (ο χρονικός χαρακτήρας) πριν από τις καταλήξεις.

2. α. Τα φωνηεντόληκτα και τα οδοντικά (τ,δ,θ,ζ) έχουν κατάληξη στο Μέλλοντα: -σω π.χ πείθω => πείσω

β. Τα ουρανικά (κ,γ,χ,ττ) έχουν κατάληξη στο Μέλλοντα: -ξω π.χ λέγω => λέξω

γ. Τα χειλικά (π,β,φ,πτ) έχουν κατάληξη στο Μέλλοντα: -ψω π.χ. κόπτω => κόψω

3. Στον Παρατατικό και στον Αόριστο βάζουμε αύξηση ένα -ἐ.

4. Στον Παρατατικό και στον Αόριστο, όταν το ρήμα ξεκινάει από φωνήεν, αλλάζουμε το αρχικό φωνήεν:

α,ε => η ο => ω αι, ει => ῃ οι => ῳ αυ, ευ => ηυ ῐ, ῠ => ῑ, ῡ

π.χ ἀθροίζω => ἤθροιζον, ἥθροισα

ἐλπίζω => ἤλπιζον, ἤλπισα

Ασκήσεις

1. Να γραφούν τα ρήματα στο μέλλοντα στον ίδιο τύπο:

κλέπτει: χορεύω: βουλεύω:

θύομεν: διανύουσιν: κελεύομεν:

λέγω: ἄρχω: πείθω:

ἐλέγχεις: ῥίπτομεν: ἱκετεύουσιν:

ἀμείβω: φυλάττω: ἀγορεύει:

γράφω: ἱδρύετε: ἀλείφω:

2. Να κλίνετε τα παρακάτω ρήματα στον Ενεστώτα και στο Μέλλοντα: πείθω, ῥίπτω, κελεύω, στρατεύω, τρίβω, γυμνάζω, φυλάττω, βουλεύω, κομίζω, βλάπτω, ἐλπίζω

3. Να γράψετε το ίδιο πρόσωπο του άλλου αριθμού των παρακάτω ρημάτων:

τρίψομεν:

κελεύεις:

γράψει:

τρίβετε:

τάξετε:

πράττω:

ἄρχουσι:

κηρύξουσι:

ἐλπίζομεν:

ἀθροίσομεν:

παιδεύεις:

βουλεύσει:

ῥιπτει:

4. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με το αντίστοιχο ρήμα της παρένθεσης στον κατάλληλο τύπο της οριστικής ενεστώτα και μέλλοντα:

α. Οἱ νόμοι τον δῆμον ………………………….. (παιδεύω).

β. Ὁ στρατιώτης …………………………….. (ὀρύττω).

γ. Ὑμεῖς ………………………………τους κήρυκας εἰς το φρέαρ (ῥίπτω).

δ. Σύ …………………………. τάς γνώμας τῶν ἀνθρώπων (τρέπω).

ε. Οὗτοι ἀεί κατά τους νόμους ………………………….. (πράττω).

στ. Ἐν τῷ Πηλίῳ ὂρει ἡμεῖς . ………………………………. (διατρίβω).

5. Να μεταφέρετε τις προτάσεις στον άλλον αριθμό:

α. Ἡμεῖς φυλάττομεν τους ὂρκους:

β. Ὁ κύκνος διαβαίνει τον πόντον:

γ. Οἱ πιστοί ἱκετεύουσι τον Θεόν:

δ. Ὑμεῖς θύετε τοῖς θεοῖς:

ε. Οἱ στρατηγοί κελεύουσι τοῖς δούλοις:

στ. Ὁ ἂγγελος σπεύδει ταχέως:

ζ. Το ἂστρον λάμπει:

η. Ὁ Ἀθηναῖος λέγει τῷ φίλῳ λόγους ἀγαθούς:

6. Να μεταφέρετε στο μέλλοντα τα ρήματα, στο ίδιο πρόσωπο και αριθμό:

βλάπτουσι:

κελεύει:

γράφεις:

διώκουσι:

πράττετε:

λέγει:

τρίβεις:

κόπτομεν:

πιστεύομεν:

λύουσιν:

παιδεύει:

θεραπεύει:

χορεύουσι:

θύομεν:

ἐλπίζει:

7. Να γραφούν τα ρήματα στον Παρατατικό και στον Αόριστο στον ίδιο τύπο:

ἀλείφω: κλέπτει: χορεύω:

θύομεν: διανύουσιν: λέγω:

ἄρχω: ἐλέγχεις: ῥίπτομεν:

βουλεύω: κελεύομεν: πείθω:

ἀμείβω: φυλάττω: ἀγορεύει:

ἱκετεύουσιν: γράφω: ἱδρύετε:

8. Να κλίνετε τα παρακάτω ρήματα στον Παρατατικό και στον Αόριστο: δικάζω, θαυμάζω, ὁπλίζω, τάττω, ταράττω, διακόπτω, γυμνάζω, ἀθροίζω, οἰκίζω, διώκω, ἄρχω

9. Να μεταφέρετε τα παρακάτω ρήματα στο ίδιο πρόσωπο του άλλου αριθμού.

ἠγόραζες:

ἔγραφον:

ἐδίκαζε:

ἐβλάψαμεν:

ἐθύετε:

ἐφύλαξας:

ἐπαίδευσε:

ἐθαυμάζετε:

ἐκήρυξας:

ἐταξα:

ἤκμαζες:

ἐπείθομεν:

ἐκόπτετε:

ἠμείψατε:

10. Να συμπληρώσετε τις ακόλουθες προτάσεις με ρηματικούς τύπους παρατατικού και αορίστου σύμφωνα με το παράδειγμα:

α. Οἱ ἄνδρες οὗτοι ἐφύλαττον / ἐφύλαξαν τὸν ἐν Δελφοῖς θησαυρόν (φυλάττω).

β. Ἀθηναῖοι πρέσβεις τοῖς Λακεδαιμονίοις……………/………….. (πέμπω).

γ. Τῶν Σειρήνων προσδεδεμένος Ὀδυσσεὺς τῷ στύλῳ (= στο κατάρ τι)……..…/…………(ἀκούω).

δ. Θουκυδίδης Ἀθηναῖος…………./………….τὸν πόλεμον τῶν Πελοποννησίων καὶ Ἀθηναίων (συγγράφω).

ε. Καὶ τοὺς μὲν νεκροὺς τοὺς πλείστους ἔνθαπερ (= εκεί όπου) ἔπεσον ἑκάστους……..……. /………………(θάπτω).

στ. ………..… / ……………… ποτε λέων σὺν ἀνθρώπῳ (ὁδεύω).

11. Να μεταφέρετε τα ρήματα από τον Παρατατικό στον Αόριστο και το αντίστροφο:

ἐδίκαζον:

ἐπραξας:

ἐγράφομεν:

ἠγοράσαμεν:

ἐβλαψε:

ἤκμασα:

ἐκελεύετε:

12. Να τοποθετήσετε τα ρήματα των παρακάτω προτάσεων στον Αόριστο και Παρατατικό.

α. Οἱ Πέρσαι τούς φαύλους νέους ἰσχυρῶς κολάζουσι.

β. Ὑμεῖς δεινά πράττετε.

γ. Λέων τίς βασιλεύει ὥσπερ ἄνθρωπος.

δ. Οἱ στρατιῶται διακινδυνεύουσιν ἐν τῇ ἐρήμῳ.

ε. Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις πέμπουσιν πρός Ἀθηναίους.

στ. Βορέας και ἤλιος περί δυνάμεως ἐρίζουσιν.

ζ. Λέοντες ὁδεύουσιν σύν ἀνθρώποις