=> Ύστερα από την ταπεινωτική για τους Αθηναίους ειρήνη έγινε η εκλογή των τριάντα τυράννων (Αύγουστος ή Σεπτέμβριος του 404 π.Χ.) και μάλιστα με την ψήφο των Αθηναίων πολιτών. Έτσι, εγκαθιδρύθηκε ολιγαρχικό πολίτευμα στην Αθήνα. Ο κύριος όρος της εκλογής των τυράννων ήταν η σύνταξη και η δημοσίευση νόμων σύμφωνα με τους οποίους θα διοικούσαν την πόλη. Έτσι, εγκαθιδρύθηκε ολιγαρχικό πολίτευμα στην Αθήνα. Ενώ παραβρισκόταν ένοπλος ο στρατός του Λυσάνδρου, ο Κριτίας και ο Θηραμένης επέλεξαν είκοσι ολιγαρχικούς άρχοντες και ο λαός άλλους δέκα. Όμως, η ψηφοφορία ουσιαστικά εκβιάστηκε, γιατί έγινε κάτω από την απειλή των όπλων και ο λαός εξαπατήθηκε από τον ασαφή όρο «πάτριοι νόμοι». Η εκκλησία του δήμου δεν μπορούσε να ασκήσει πια τα δικαιώματά της, αφού υποχρεώθηκε να εκλέξει τα δέκα άτομα που πρότεινε ο Κριτίας.
Η αυθαιρεσία των Τριάκοντα Τυράννων
α. η συνεχής αναβολή της σύνταξης και δημοσίευσης νέων νόμων.
β. ο διορισμός των βουλευτών και των άλλων αρχόντων σύμφωνα με τα συμφέροντα του τυραννικού καθεστώτος.
γ. η σύλληψη και η θανατική καταδίκη των συκοφαντών.
δ. οι αθρόες συλλήψεις των δημοκρατικών πολιτών που αντιδρούσαν στις αυθαιρεσίες του καθεστώτος.
ε. η πρόσκληση φρουράς απ' τη Σπάρτη και η παράνομη συντήρηση της από το δημόσιο ταμείο της πόλης.
στ. η υπέρμετρη μανία του Κριτία να σκοτώνει πολλούς συμπολίτες του για λόγους αντεκδίκησης.
ζ. η αυθαίρετη σύλληψη και θανάτωση των πολιτών που υπερείχαν στη δόξα και στον πλούτο.
η. ο ισχυρισμός τους Κριτία ότι όλες οι εκκαθαρίσεις των αντιφρονούντων είναι θεμιτές.
Για να εξασφαλίσουν το καθεστώς τους:
α. υποσχέθηκαν ότι θα συντάξουν και θα δημοσιεύσουν νέους νόμους σύμφωνα με τους οποίους θα κυβερνούσαν την πόλη. Συνεχώς, όμως, το ανέβαλλαν να τους δημοσιεύσουν, επειδή ήθελαν να κερδίσουν χρόνο και να κυβερνούν αυθαίρετα.
β. συνέλαβαν και καταδίκασαν σε θάνατο πολλούς συκοφάντες για να αποκτήσουν στήριγμα και να δημιουργήσουν καλή εντύπωση στο λαό.
γ. προσκάλεσαν στην Αθήνα σπαρτιατική φρουρά με τη δικαιολογία ότι θα τους βοηθήσει στη σύλληψη και στην τιμωρία των κακών και επικίνδυνων πολιτών, ενώ στην πραγματικότητα ήθελαν με τη βοήθεια της σπαρτιατικής φρουράς να εδραιωθούν στην εξουσία και να διαπράττουν ανενόχλητοι τις αυθαιρεσίες τους.
δ. συλλάμβαναν και εξόντωναν τους πολίτες που μπορούσαν να αντιδράσουν αποφασιστικά στις εγκληματικές τους ενέργειες.
ε. Έρχονται σε σύγκρουση οι σκληροπυρηνικοί με τους μετριοπαθείς ολιγαρχικούς Θηραμένη, ώστε να μην υπάρχει ούτε εσωτερική αντίδραση.
στ. Αλλοιώνουν με παράνομες ενέργειες τη σύνθεση των δημοκρατικών οργάνων τηςπολιτείας εγκαθιστώντας σε αυτά έμπιστους οπαδούς τους. Με τον τρόπο αυτό εξουδετερώνουν τη λαϊκή αντίδραση και ελέγχουν την πολιτική ζωή του τόπου.
=> Οι Τριάκοντα ζήτησαν από τον Λύσανδρο να μεσολαβήσει προκειμένου να ενισχυθούν με φρουρούς Σπαρτιάτες. Οι έφοροι, ύστερα από τη μεσολάβηση του Λυσάνδρου, έστειλαν 700 φρουρούς Σπαρτιάτες, για να ενισχύσουν τους τριάκοντα τυράννους που ένιωθαν ανασφάλεια απέναντι στους άοπλους δημοκρατικούς Αθηναίους. Έτσι επισύρουν την επέμβαση ξένης και εχθρικής δύναμης στα εσωτερικά της πόλης τους για την εδραίωση της ολιγαρχίας. Οι τριάκοντα τύραννοι ανέλαβαν τη συντήρηση των 700φρουρών από τη Σπάρτη με έξοδα του αθηναϊκού κράτους και «κολάκευαν, καλόπιαναν με κάθε τρόπο τον Καλλίβιο», για να εξασφαλίσουν τη συναίνεσή του στις αυθαιρεσίες τους, αλλά και για να τους παρέχει φρουρούς «συνεργούς» στη σύλληψη Αθηναίων δημοκρατικών πολιτών που είχαν ακόμη κύρος και δύναμη, ώστε να αντισταθούν στο ολιγαρχικό (τυραννικό) καθεστώς.
=> Κατά την οκτάμηνη διάρκεια της εξουσίας τους οι τριάκοντα τύραννοι εκτέλεσαν 1.500 πολίτες Αθηναίους και μετοίκους. Κυβέρνησαν με δολιότητα και απάνθρωπη συμπεριφορά προς τους συμπολίτες τους, με δουλοπρέπεια προς τους συμμάχους τους.
Κριτίας
Ήταν αδίστακτός και δε γνώριζε ηθικούς φραγμούς. Ήθελε μόνο να εξυπηρετήσει τις πολιτικές του φιλοδοξίες και το ατομικό του συμφέρον εκπροσωπώντας μόνο τι μερίδα των σκληρών ολιγαρχικών και θεωρώντας ότι το τυραννικό καθεστώς ήταν το καλύτερο για τις τότε συνθήκες. Νόμιζε ότι η πόλη -κράτος μόνο στη δύναμη και στη βία μπορεί και πρέπει να στηρίζεται. Μισούσε τους δημοκρατικούς, γιατί τον είχαν εξορίσει στο παρελθόν. Προκαλούσε τη λαϊκή αντίδραση με τη θανάτωση αθώων και έντιμων δημοκρατικών πολιτών. Χρησιμοποιούσε την απάτη με το δόλο, τη βία και το έγκλημα για να διατηρήσει την εξουσία.
Θηραμένης
Ήταν μετριοπαθής και διαλλακτικός ολιγαρχικός αλλά και ηθικός από πολιτική άποψη. Είχε κάποιους ηθικούς φραγμούς, παρόλο που χρησιμοποιούσε τη βία και την απάτη για τη διατήρηση της εξουσίας. Δεν ήθελε την εξόντωση των πολιτικών αντιπάλων του τυραννικού καθεστώτος και προσπαθούσε να απομακρύνει τον Κριτία από την εγκληματική του πολιτική χωρίς να ευνοεί τα σκληρά αντίποινα των ολιγαρχικών σε βάρος των δημοκρατικών πολιτικών. Ήταν συνετός, μετριοπαθής και προσπαθούσε να βελτιώσει την πολιτική κατάσταση χωρίς να διστάζει να διαφωνεί με τον Κριτία για τις ομαδικές εξορίες και θανατώσεις των δημοκρατικών πολιτών. Ονομάστηκε κοθόρνος, γιατί μεταπηδούσε από τη μια πολιτική παράταξη στην άλλη.
Comments