top of page

Ξενοφώντος Ελληνικά, 2, 4, 1-17

  • Έφη Λάιου
  • Aug 8, 2022
  • 6 min read

Updated: Jul 26, 2023



Από μετάφραση

=> Ο Θηραμένης εκτελείται και οι Τριάκοντα Τύραννοι προβαίνουν σε ακραίες πράξεις. Ανεβαίνει στην εξουσία μια ομάδα αδίστακτων ολιγαρχικών, που διαπράττει εγκλήματα και κάνει αυθαιρεσίες. Η ομάδα αυτή θεωρώντας πως εδραίωσε την εξουσία της, προβαίνει σε ανήθικες και αντιδημοκρατικές πράξεις που παραβιάζουν τα ανθρωπινά δικαιώματα:

1. Διώχνουν τους αγρότες από τα χωράφια τους και τα παίρνουν οι ίδιοι.

2. Απαγορεύουν την είσοδο στην πόλη σε όποιους δεν είναι γραμμένοι στον κατάλογο των υποστηρικτών του καθεστώτος.

3. Δημεύουν περιουσίες απλών πολιτών.

4. Εκτελούν αυθαίρετα πολίτικους τους αντιπάλους.

5. Ωθούν μια μεγάλη μερίδα Αθηναίων πολιτών σε αυτοεξορία στον Πειραιά και σε γειτονικές πόλεις.


=> Οι πολίτες που καταδιώχθηκαν προσπάθησαν να διαφύγουν στον Πειραιά ,ωστόσο διώκονταν και εκεί και τελικά κατέφυγαν στην περιοχή της Θήβας και των Μεγάρων. Ο Θρασύβουλος με εβδομήντα άνδρες καταλαμβάνει το φρούριο της Φυλής έξω από την Αθήνα.


=> Οι Τριάκοντα προσπαθούν να τον αντιμετωπίσουν, ωστόσο αποτυγχάνουν. Σχεδιάζουν να πολιορκήσουν το Θρασύβουλο και τους δημοκρατικούς χτίζοντας τείχος για να τους αναγκάσουν σε παράδοση ,όμως οι καιρικές συνθήκες δεν ευνοούν το σχέδιο τους και οι Τριάκοντα επιστρέφουν στην Αθήνα με πολλές απώλειες. Στέλνουν φρουρά στην ύπαιθρο για να προστατέψουν τις καλλιέργειες από τους επαναστάτες. Ο Θρασύβουλος συγκεντρώνει στη Φυλή επτακόσιους δημοκρατικούς και στρατοπεδεύει κοντά στους Ολιγαρχικούς πραγματοποιώντας αιφνιδιαστική επίθεση τα ξημερώματα. Οι περισσότεροι από τους Ολιγαρχικούς σκοτώνονται και όσοι γλιτώνουν τρέπονται σε φυγή.


=> Οι Τριάκοντα βλέποντας τις εξελίξεις καταλαμβάνουν την Ελευσίνα με στόχο να τη χρησιμοποιήσουν σαν καταφύγιο. Συλλαμβάνουν τον ίππαρχο Λυσίμαχο και τον διατάζουν να παραδώσει τους κατοίκους στους Έντεκα, αφού τους μεταφέρει στην Αθήνα. Την επόμενη μέρα ο Κριτίας συγκέντρωσε τους οπλίτες και τους ιππείς του καταλόγου στο Ωδείο και απαιτεί να καταδικαστούν οι Ελευσίνιοι που συνελήφθησαν. Ο Κριτίας απαιτεί φανερή ψηφοφορία μπροστά στη σπαρτιατική φρουρά και η συνέλευση αποφασίζει εκτέλεση των Ελευσίνιων. Ο Θρασύβουλος στο μεταξύ φτάνει στον Πειραιά και οι Τριάκοντα επιστρατεύουν όλες τους τις δυνάμεις για να τον αντιμετωπίσουν. Οι δημοκρατικοί όντας λιγότεροι συσπειρώνονται στο λόφο της Μουνιχίας. Οι Ολιγαρχικοί συγκεντρώνονται στην Ιπποδάμειο Αγορά και σε παράταξη βάθους πενήντα σειρών αναβαίνον το λόφο. Οι δημοκρατικοί απλώθηκαν κατά πλάτος με βάθος μόνο δέκα σειρών ,έχοντας πίσω τους ελαφρότερα οπλισμένους άνδρες με ακόντια και ασπίδες.


=> Πριν τη μάχη ο Θρασύβουλος εμψύχωσε τους στρατιώτες. Στο λόγο του ο Θρασύβουλος ενημερώνει τους στρατιώτες για τον τρόπο παράταξης του αντιπάλου και τονώνει το ηθικό του υπενθυμίζοντας τις πρόσφατες νίκες τους αλλά και τα εγκλήματα των Τριάκοντα. Τονίζει πως οι θεοί αλλά και οι συνθήκες είναι με το μέρος τους, καθώς βρίσκονται σε ύψωμα και κάτ. επέκταση σε πλεονεκτική θέση απέναντι στον αντίπαλο. Έχοντας το προνόμιο να επιτίθενται από ψηλά θα ανάγκαζαν τους Ολιγαρχικούς να βρίσκονται συνεχώς σε αμυντική στάση. Στο τέλος, ο Θρασύβουλος συμβούλεψε τους άνδρες να πολεμήσουν με ανδρεία και θάρρος για να ξανακερδίσουν την ελευθερία τους, καθώς θα είναι ευτυχισμένοι και στη ζωή με την κατάκτηση της νίκης αλλά και στον θάνατο αφού θα είναι ένδοξος.


Ρητορικός λόγος Θρασύβουλου


Δομή

Προοίμιο (παρ. 13): "θυμηθείτε ... με τα όπλα στα χέρια"

Εδώ ο Θρασύβουλος αναφέρει ότι οι δημοκρατικοί είναι έτοιμοι να συγκρουστούν με τους ολιγαρχικούς. Προσπαθεί να κινήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη.


Κύριο μέρος (παρ. 14-17): "Κάποτε μας έπιαναν... γκρεμίζουμε".

Σε αυτό το σημείο ο Θρασύβουλος επιχειρηματολογεί και με πειστικότητα εξάγει συμπεράσματα. Αιτιολογεί, γιατί οι δημοκρατικοί είναι έτοιμοι να πολεμήσουν και έχουν τη βοήθεια των θεών.


Επίλογος (παρ. 17): "Εμπρός λοιπόν....μας έκαναν"

Ο Θρασύβουλος εμψυχώνει τους συμπολεμιστές του και τους ζητά να εκδικηθούν για όσα δεινά έχουν υποφέρει. Γι' αυτό πρέπει να πολεμήσουν με όλη τους την ψυχή.


=> Τα ξημερώματα της επόμενης μέρας, ο Θρασύβουλος αποφάσισε να επιτεθεί στους Ολιγαρχικούς που βρίσκονταν στην πεδιάδα. Εκείνοι αιφνιδιάστηκαν διότι είχαν απομακρυνθεί από τον οπλισμό τους, επικρατούσε χαλαρότητα στο στρατόπεδο και πολλοί από αυτούς ακόμη κοιμόντουσαν. Επίσης επικρατούσε κάποια φασαρία λόγω των ιπποκόμων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μην ακούσουν το θόρυβο των επιτιθέμενων. Πολλοί από τους ολιγαρχικούς σκοτώθηκαν και άλλοι τράπηκαν σε φυγή. Το σχέδιο του Θρασύβουλου στέφθηκε με επιτυχία.


=> Οι επαναστάτες νίκησαν και έστησαν τρόπαιο, ενώ συγκέντρωσαν και τα όπλα αλλά και τα λάφυρα των ηττημένων ολιγαρχικών και επέστρεψαν στο φρούριο. Όταν τα νέα έφτασαν στην Αθήνα, οι Τριάκοντα έστειλαν ενισχύσεις οι οποίες όμως έφτασαν αργά και δεν βρήκαν τον εχθρό. Παρέλαβαν τους νεκρούς τους και επέστρεψαν στην Αθήνα.


=> Μετά την ήττα τους από τους δημοκρατικούς, οι ολιγαρχικοί δείχνουν ακόμη πιο έντονα τον κυνικό και αντιδημοκρατικό τους χαρακτήρα. Η έκβαση των γεγονότων τους γεμίζει ανασφάλεια και με παράνομα μέσα αποφασίζουν να καταλάβουν την Ελευσίνα. Στόχος τους είναι να γίνει το καταφύγιο τους σε περίπτωση ανάγκης. Με απώτερο σκοπό να πάρουν τον έλεγχο της πόλης, εξαπατούν τους πολίτες της προφασιζόμενοι πως θέλουν να μάθουν τον ακριβή αριθμό των κατοίκων, για να υπολογίσουν την φρουρά που θα είναι αναγκαία. Τους συγκεντρώνουν όλους σε ένα χώρο και τους συλλαμβάνουν παράνομα. Στη συνέχεια τους παραδίδουν στον Λυσίμαχο, τον αρχηγό του ιππικού και εκείνος τους μεταφέρει στην Αθήνα και τους παραδίδει στους Τριάκοντα.


=> Οι Ελευσίνιοι που συνελήφθησαν, μεταφέρθηκαν στην Αθήνα από το Λυσίμαχο. Ο Κριτίας κάλεσε τους Ιππείς και τους οπλίτες που ήταν γραμμένοι στον κατάλογο των υποστηρικτών του καθεστώτος στο Ωδείο και πήρε το λόγο. Υποστήριξε πως το καθεστώς τον Τριάκοντα φροντίζει για το καλό τους και ζήτησε την καταδίκη των Ελευσινίων χωρίς δίκη και κατηγορητήριο. Στη συνέχεια πραγματοποίησε φανερή ψηφοφορία μπροστά στους οπλισμένους φρουρούς με την ανοχή αρκετών ολιγαρχικών πολιτών που ενδιαφέρονταν μόνο για το προσωπικό τους συμφέρον. Με αυτή τη δίκη-παρωδία οι Τριάκοντα είχαν σκοπό να ασκήσουν ψυχολογική βία στους ολιγαρχικούς ,ώστε να φοβούνται την εκδίκηση των δημοκρατικών σε περίπτωση ανατροπής του καθεστώτος. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα οι ολιγαρχικοί να γίνουν συνένοχοι των Τριάκοντα και οι υποστηρικτές του καθεστώτος να αυξηθούν .Επιπλέον οι ολιγαρχικοί έγιναν πειθήνια όργανα των Τριάκοντα εφόσον η ψηφοφορία ήταν φανερή.


=> Οι ενέργειες των Τριάκοντα σε βάρος των Ελευσινίων ενίσχυσαν τις δυνάμεις των δημοκρατικών. Ο Θρασύβουλος με δύναμη χιλίων ανδρών κατευθύνθηκε από την Φυλή στον Πειραιά. Με αυτή του την κίνηση ο Θρασύβουλος επιδεικνύει τα στρατηγικά του προσόντα. Οι Τριάκοντα μαθαίνοντας την θέση των ανδρών του Θρασύβουλου, έστειλαν τους Λάκωνες ,τους οπλίτες και το ιππικό στην Ιπποδάμειο Αγορά για να τον αντιμετωπίσουν. Ο στρατός κατέλαβε όλο το πλάτος του δρόμου σε βάθος πενήντα σειρών. Βλέποντας αυτή την κίνηση ο Θρασύβουλος και οι υποστηρικτές του συσπειρώνονται στη Μουνιχία. Όντας λιγότεροι καταλαμβάνουν όλο το πλάτος του δρόμου σε βάθος δέκα σειρών. Κάτοικοι της γύρω περιοχής που υπέφεραν από φτώχια λόγω του καθεστώτος των Τριάκοντα προστίθενται στις δυνάμεις του Θρασύβουλου. Ενώ πλησίαζε η μάχη ο Θρασύβουλος διέταξε τους στρατιώτες του να αποθέσουν τις ασπίδες τους και αποφάσισε να τους μιλήσει για να τους τονώσει το ηθικό.


=> Ο Θρασύβουλος πριν την τελική μάχη, προσπαθεί να τονώσει το ηθικό των στρατιωτών και να αυξήσει τη διάθεση τους για την τιμωρία των Τριάκοντα. Ξεκινά αναφερόμενος σε όλα τα δεινά που προκάλεσαν και αναλύοντας τη θέση του αντιπάλου .


Τονίζει τα εξής:

1. Στην αριστερή πλευρά της παράταξης των αντιπάλων βρίσκονται οι Τριάκοντα.

2. Στην δεξιά πλευρά βρίσκονται όλοι αυτοί που πριν μερικές μέρες ηττήθηκαν και τράπηκαν σε φυγή.

3. Οι Τριάκοντα τους εξόρισαν από την ίδια τους την πόλη και σκότωσαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα.

4. Οι Τριάκοντα δεν περίμεναν πως η κατάσταση θα ανατρεπόταν και πως θα τιμωρούνταν για τις αποτρόπαιες πράξεις τους.

5. Πλέον έχουν όπλα για να πολεμήσουν (Όταν οι Τριάκοντα πήραν την εξουσία, είχαν αφοπλίσει σχεδόν όλους τους Αθηναίους)

6. Οι θεοί είναι με το μέρος τους αφού:

α. Έδωσαν την νίκη σε αυτούς, παρόλο που ήταν λιγότεροι σε αριθμό.

β. Προκάλεσαν θύελλά η οποία τους ευνόησε.

γ. Τους βοήθησαν να καταλάβουν πλεονεκτική θέση, σε σχέση με τον αντίπαλο: Πολεμώντας από ψηλότερο σημείο ,θα αναγκάσουν τους εχθρούς να υποχωρήσουν χτυπώντας τους με βέλη πέτρες και ακόντια. Οι ολιγαρχικοί θα αναγκαστούν να κρατούν τις ασπίδες πάνω από τα κεφάλια τους για να προστατευτούν, ενώ θα είναι αδύνατο να ανέβουν την ανηφόρα και να ρίξουν με ακόντια και δόρατα. Με το υπόλοιπο σώμα τους εκτεθειμένο στις βολές των δημοκρατικών θα τραπούν σε φυγή και οι δημοκρατικοί θα τους καταδιώξουν και θα τους συντρίψουν.


=> Στον τελικό του λόγο ο Θρασύβουλος εμψυχώνει τους στρατιώτες του, ζητώντας τους να πάρουν πίσω όσα στερήθηκαν, πολεμώντας με ανδρεία και θάρρος. Όσοι ζήσουν θα έχουν μια καλύτερη ζωή και όσοι πέσουν στη μάχη θα μείνουν στην ιστορία με τον ένδοξο τους θάνατο. Θα μνημονεύονται από τους ζωντανούς. Τονίζει πως ο ίδιος θα δώσει το σύνθημα της επίθεσης και πως θα πάρουν όλοι εκδίκηση από τον εχθρό για όσα δεινά τους προκάλεσε.

Comments


Post: Blog2_Post
  • Instagram
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • YouTube
  • TikTok

©2022 by ἐν γνώσει. Proudly created with Wix.com

bottom of page