Παρακείμενος - Υπερσυντέλικος ε.φ.

Παρακείμενος Υπερσυντέλικος

λέλυκα ἐλελύκειν

λέλυκας ἐλελύκεις

λέλυκε ἐλελύκει

λελύκαμεν ἐλελύκεμεν

λελύκατε ἐλελύκετε

λελύκασι ἐλελύκεσαν

Παρατηρήσεις

1. Ο Παρακείμενος και ο Υπερσυντέλικος έχουν στην αρχή του θέματος αναδιπλασιασμό σε όλες τις εγκλίσεις και στο απαρέμφατο και τη μετοχή.

2. Επανάληψη αρχικού συμφώνου του θέματος μαζί με ένα -ε (π.χ λύω => λέλυκα): Τέτοιον αναδιπλασιασμό παίρνουν τα ρήμα που το θέμα τους αρχίζει από σύμφωνο, εκτός από το ῥ και από δύο σύμφωνα που το πρώτο είναι άφωνο και το δεύτερο υγρό ή ένρινο π.χ γράφω => γέγραφα.

3. α. Τα ουρανικά (κ,γ,χ,ττ) έχουν κατάληξη -χα

β. Τα χειλικά (π,β,φ,πτ) έχουν κατάληξη -φα

γ. Τα οδοντικά και τα φωνηεντόληκτα έχουν κατάληξη -κα

4. Συλλαβική αύξηση παίρνουν τα ρήματα που το θέμα τους αρχίζει ή από ένα διπλό σύμφωνο εκτός από το ῥ ή από δύο σύμφωνα, χωρίς όμως να είναι το πρώτο άφωνο και το δεύτερο υγρό ή ένρινο ή από τρία σύμφωνα.

π.χ στρατεύω => ἐστράτευκα

ῥίπτω => ἔρριφα

ψεύδω => ἔψευκα

5. Χρονική αύξηση παίρνουν τα ρήματα που ξεκινάνε από φωνήεν ή δίφθογγο:

α,ε => η ο => ω αυ, ευ => ηυ οι => ῳ αι,ει => ῃ ῐ, ῠ => ῑ,ῡ

π.χ ἐλπίζω => ἤλπικα

6. Όσα ξεκινάνε από:

χ => κ π.χ χορεύω => κεχόρευκα

θ => τ π.χ θαυμάζω => τεθαύμακα

φ => π π.χ φυλάττω => πεφύλαχα

Ασκήσεις

1. Να σχηματίσετε τους αρχικούς χρόνους των ρημάτων που ακολουθούν στην Ε.Φ:

Ενεστ: στρατεύω συμβουλεύω παρακωλύω φυτεύω

Παρατ:

Μελλ:

Αορ:

Παρακ:

Υπερ:

2. Να σχηματίσετε τους τύπους του παρακειμένου και του υπερσυντελίκου των παρακάτω ρημάτων στο πρόσωπο και στον αριθμό που σας ζητείται:

παιδεύω, β’ εν. =>

κωλύω, β΄πλ. =>

ἁλιεύω, α’ πλ. =>

στρατεύω, γ’ πλ. =>

σκευάζω, α’εν. =>

θαυμάζω, β’εν. =>

τρίβω, γ΄πλ. =>

διώκω γ΄εν. =>

ῥίπτω, α’πλ. =>

ἐλπίζω, β’πλ. =>

3. Να μεταφέρετε το ζητούμενο πρόσωπο στον παρακείμενο και υπερσυντέλικο:

τάττω, β.εν. =>

γράφω, β.εν. =>

φυλάττω, β.εν =>

κρύπτω, γ’πλ =>

ῥίπτω, γ. πλ =>

θύω, γ΄πλ =>

ὁρίζω, β’ πλ =>

διανύω, β’πλ =>

ἁλιεύω, β’πλ =>

4. Να κλίνετε τα παρακάτω ρήματα στον Παρακείμενο και στον Υπερσυντέλικο: ταράττω, πείθω, φυλάττω, διώκω, ἀποκρύπτω, ἀνακηρύττω, διαπράττω, θεραπεύω

5. Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων τοποθετώντας τα ρήματα των

παρενθέσεων στους κατάλληλους τύπους του παρακειμένου της ενεργητικής φωνής.

α. Οἱ Θηβαῖοι καὶ δένδρα ………………(κόπτω) και οἰκίας ……………… (κατακαίω).

β. Λέγουσιν ὅτι ταῦτα Δέξιππος ……………….. (πράττω).

γ. Τοῖς μὲν Ἀθηναίοις Σόλων τοὺς νόμους ……………….. (γράφω), τοῖς δὲ Σπαρτιάταις

Λυκοῦργος.

δ. Οἱ νέοι ………………………. (θαυμάζω) τοὺς γονέας αὑτῶν.

ε. Λέγουσιν ὅτι οἱ πολέμιοι χρήματα καὶ πρόβατα ……………….. (διαρπάζω).

στ. Οἱ Ἀθηναῖοι ………………….. (τειχίζω) τὰς πόλεις λίθοις καὶ ξύλοις.

ζ. Πάντες οἱ ἄνθρωποι ………………….. (θύω) τοῖς θεοῖς.

6. Να τοποθετήσετε τα ρήματα στο ίδιο πρόσωπο στον άλλο αριθμό:

πεπράχατε =>

σέσωκε =>

βέβλαφε =>

ἐτεθύκετε =>

κεκηρύχαμεν =>

ἐπεπιστεύκειν =>

ἐτεθαυμάκεμεν =>

ἤλλαχε =>

ἐδεδιώχεις =>

πεφυλάχαμεν =>

πεφρόντικας =>

ἐτεταράχεις =>

ἐπταίκασι =>

ἐσπουδάκατε =>

7. Να µεταφέρετε τα ρήµατα στον Παρακείµενο και στον Υπερσυντέλικο διατηρώντας το πρόσωπο και τον αριθµό:

α. Πείθω τὸν ἐµὸν πατέρα (………………………............ / ……....................................)

β. Θύοµεν ἑκατόµβην τῷ θεῷ (……………………………. / ..........................................)

γ. Δαρεῖος βασιλεύει τῶν Περσῶν (………………….…..…. / ……………………………)

δ. Tὴν πατρίδα σῴζουσιν (……………………..………… / ............................................)

ε. Ὑµεῖς πιστεύσετε τοῖς φίλοις (…………………………… / .........................................)

στ. Ἔπραξε τὸ χρέος (………………..…………..…... / .................................................)

ζ. Οἱ Ἀθηναῖοι τὴν πόλιν τειχίζουσι (…………………………… / ...................................)