top of page

Προοίμιο στ. 1-191

  • Έφη Λάιου
  • Apr 11, 2022
  • 11 min read



Τα πρόσωπα του έργου


Ελένη: Κόρη του Τυνδάρεω, βασιλιά του Άργους και της Λήδας. Κατηγορείται ότι είναι υπαίτια για τον Τρωικό πόλεμο καθώς εγκατέλειψε τον σύζυγό της κι έφυγε με τον Πάρη στην Τροία. Προσπαθεί να αποδείξει την αθωότητά της.

Πρωτέας: Βασιλιάς της Αιγύπτου (μυθολογικό πρόσωπο). Προστάτευσε την Ελένη σαν κόρη του μέχρι τον θάνατό του.

Χορός: Αποτελείται από Ελληνίδες σκλάβες στην Αίγυπτο, φίλες της Ελένης

Θεοκλύμενος: Γιος του Πρωτέα και της Ψαμάθης. Σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο Θεοκλύμενος δεν σεβάστηκε την Ελένη και την πιέζει επίμονα να παντρευτούν.

Θεονόη: (θεός + νόησις) Κόρη του Πρωτέα και της Ψαμάθης και αδερφή του Θεοκλύμενου. Παρουσιάζεται να έχει μαντικές ικανότητες. Συμβουλεύει την Ελένη και θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του έργου.

Μενέλαος: Βασιλιάς της Σπάρτης και σύζυγος της Ελένης. Μετά το τέλος του πολέμου, περιπλανήθηκε στις θάλασσες για 8 χρόνια. Τελικά κατέφθασε στην Αίγυπτο σαν ναυαγός και με σκοπό να ζητήσει βοήθεια από τον βασιλιά της χώρας για να επιστρέψει στην πατρίδα του.

Αγγελιαφόρος: Σύντροφος του Μενέλαου. Εμφανίζεται στη σκηνή για να επιβεβαιώσει τα λεγόμενα της Ελένης.

Τεύκρος: Αδερφός του Αίαντα του Τελαμώνιου. Είναι από τους λίγους επιζώντες του Τρωικού Πολέμου. Στο ταξίδι του προς την Κύπρο περνάει από την Αίγυπτο όπου και συναντά την Ελένη.

Διόσκουροι: (Διός+ κούροι, Γιοι του Δία) Τα ονόματά τους είναι Κάστορας και Πολυδεύκης και είναι αδέρφια της Ελένης. Εμφανίζονται ως « από μηχανής θεοί» και δίνουν λύση στην τραγωδία.


Η υπόθεση του έργου

Η τραγωδία αρχίζει με την Ελένη ικέτιδα στο μνήμα του Πρωτέα να εξιστορεί τα δεινά της και να προσπαθεί να αποφύγει το Θεοκλύμενο που την πιέζει να τον παντρευτεί. Εκεί την συναντά ο Τεύκρος (επιζώντας του Τρωικού πολέμου). Δίνει πληροφορίες στην Ελένη σχετικά με την οικογένειά της και το Μενέλαο. Της λέει μάλιστα ότι πληθαίνουν οι φήμες ότι ο άνδρας έχει πεθάνει, εξανεμίζοντας έτσι και την τελευταία ελπίδα της ηρωίδας για να επιστρέψει ζωντανή με το Μενέλαο στην Σπάρτη. Έτσι η Ελένη με τις Ελληνίδες γυναίκες σκλάβες που αποτελούν το Χορό θρηνεί για την τύχη της και αποχωρεί από τη σκηνή. Σ' αυτό το σημείο εμφανίζεται ρακένδυτος και ναυαγός ο Μενέλαος, ο οποίος διηγείται τη συμφορά του μετά την άλωση της Τροίας. Αποκαλύπτει ότι τη γυναίκα του την έκρυψε στο βάθος μια σπηλιάς μαζί με άλλους ναυαγούς μέχρι να βρει βοήθεια. Μη γνωρίζοντας πού βρίσκεται, πλησιάζει το παλάτι με σκοπό να ζητήσει τρόφιμα και βοήθεια. Η γριά θυρωρός τον προ-τρέπει να φύγει το γρηγορότερο, καθώς ο Θεοκλύμενος μισεί τους Έλληνες εξαιτίας της Ελένης. Φυσικά ταράζεται στο άκουσμα του ονόματος της Ελένης και προβληματίζεται για την σχέση αυτής της γυναίκας που είναι στην Αίγυπτο και της «δικής» του που είναι κρυμμένη στην σπηλιά. Στη συνέχεια έχουμε την πρώτη συνάντηση του ζευγαριού, όπου η Ελένη τρομάζει στην παρουσία του «άγνωστου» άνδρα και σπεύδει να κρυφτεί στο μνήμα του Πρωτέα. Ο Μενέλαος διαπιστώνει την ομοιότητα αυτής της γυναίκας με της Ελένης στην σπηλιά και σαστίζει. Η στιχομυθία που ακολουθεί θα οδηγήσει στην αναγνώριση του Μενέλαου από την Ελένη, η οποία προσπαθεί να τον πείσει ότι αυτή είναι η πραγματική του γυναίκα και ότι αυτό μαζί του έχει απλώς το είδωλο που δημιούργησε η Ήρα. Η δυσπιστία του Μενέλαου διαλύεται όταν ένας πιστός του σύντροφος και φύλακας της Ελένης στη σπηλιά έρχεται να αναγγείλει την εξαφάνιση στον ουρανό της γυναίκας που είχαν εντολή να φυλάνε. Έτσι έχουμε την αναγνώριση της Ελένης από το Μενέλαο. Οι δύο σύζυγοι εκφράζουν τη χαρά και την ανακούφιση τους για τη συνάντησή τους. Η Ελένη εξηγεί στη συνέχεια ότι ο μόνος τρόπος για φύγουν ζωντανοί από την Αίγυπτο είναι να παρακαλέσουν τη Θεονόη να κρατήσει μυστικό τον ερχομό του Μενέλαο, γιατί διαφορετικά κινδυνεύει από το Θεοκλύμενο. Αφού πέσει η Ελένη στα πόδια της ως ικέτης και εξασφαλίσουν τη σιωπή της Θεονόης καταστρώνουν το σχέδιο της διαφυγής τους. Η Ελένη ζητεί από το Θεοκλύμενο να της παράσχει ένα καράβι για να ανοιχτεί στο πέλαγος, ώστε να αποδώσει, ως όφειλε βάσει των εθίμων, τις νεκρικές τιμές στο νεκρό της άνδρα. Έτσι καταφέρνουν να δραπετεύσουν οι δύο σύζυγοι. Όταν βέβαια το μαθαίνει ο Θεοκλύμενος είναι έτοιμος να κυνηγήσει την Ελένη και να σκοτώσει τη Θεονόη, εμφανίζονται όμως οι Διόσκουροι, οι αδελφοί της Ελένης, και ως «από μηχανής θεός» τον μεταπείθουν και το δράμα κλείνει ειρηνικά.


Πρόλογος => Ονομάζεται το τμήμα της τραγωδίας πριν από την είσοδο του Χορού. Στο συγκεκριμένο έργο ο Πρόλογος αποτελείται από τον μονόλογο (αφηγηματική σκηνή) της ηρωίδας και τον διάλογό της με τον Τεύκρο (δραματοποιημένη σκηνή).


Η δομή του Προλόγου


1η σκηνή (στ. 1-82): Ο μονόλογος της Ελένης

Ο τόπος δράσης

Οι άρχοντες του τόπου

Η ταυτότητα και η καταγωγή της ηρωίδας

Τα βάσανα της Ελένης στο παρελθόν και στο παρόν


2η σκηνή (στ. 83-191): Διάλογος Ελένης - Τεύκρου

Η είσοδος του Τεύκρου και η αντίδραση του βλέποντας την Ελένη.

Η ταυτότητα του Τεύκρου.

Οι πληροφορίες του Τεύκρου

Ο σκοπό του ταξιδιού του

Η αποχώρησή του

1η Σκηνή (στ. 1-81): Ο μονόλογος της Ελένης Η Ελένη πληροφορεί τους θεατές ότι βρίσκεται στην Αίγυπτο στο παλάτι του βασιλιά Πρωτέα, ο οποίος απέκτησε δύο παιδιά, τον Θεοκλύμενο και τη Θεονόη. Στη συνέχεια αυτοσυστήνεται και εξιστορεί τις συμφορές της, που αρχίζουν με την κρίση του Πάρη για την ομορφότερη θεά και την υπόσχεση της Αφροδίτης να τη δώσει στον Πάρη. Η Ήρα όμως οργισμένη δίνει στον Πάρη το είδωλο της Ελένης, ενώ ο Δίας προκαλεί τον Τρωικό πόλεμο για να ελαφρώσει τη γη από το βάρος των ανθρώπων και να τιμήσει τον Αχιλλέα. Η Ελένη μεταφέρεται με εντολή του Δία από τον Ερμή στην Αίγυπτο, όπου περιμένει τον Μενέλαο. Γνωρίζει όμως πως οι Έλλη-νες τη θεωρούν άπιστη και αιτία του Τρωικού πολέμου. Επιπλέον ο Θεοκλύμενος μετά το θάνατο του πατέρα του ζητά να την παντρευτεί. Για να αποφύγει αυτό τον γάμο η Ελένη, έχει καταφύγει ικέτισσα στον τάφο του Πρωτέα. Παρατηρήσεις στ. 2-4: Η επικρατούσα θρησκευτική αντίληψη της εποχής για τις πλημμύρες του Νείλου ήταν ότι εκείνες προέρχονταν από τη βροχή του στέλνει ο Δίας. Εδώ ο Ευριπίδης παραθέτει την άποψη ότι οι πλημμύρες προέρχονται από τα χιόνια που λιώνουν. στ. 25: Εδώ ο Ευριπίδης αμφισβητεί τη μυθολογική παράδοση για την καταγωγή της Ελένης, που αναφέρει ότι γεννήθηκε από την ένωση της Λύδας και του Δία που είχε πάρει τη μορφή κύκνου για να την πλησιάσει. στ. 31-33: Η Ελένη εδώ εμφανίζεται σαν ένα απλό πιόνι στα σχέδια της θεάς. Στη συνέχεια εκφράζει απέχθεια στην ομορφιά της, καθώς θεωρεί ότι στην περίπτωσή της το χαρακτηριστικό αυτό προκαλεί δυστυχία. Εξαιτίας της ομορφιά της έγινε βραβείο της Αφροδίτης προς τον Πάρη. Τα λόγια αυτά ενισχύουν την τραγικότητά της. στ. 39-43: Στους στίχους αυτούς έχουμε μια σημαντική πληροφορία. Η Ελένη δεν πήγε στην Τροία αλλά μόνο το είδωλό της. Με αυτόν τον τρόπο η ηρωίδα μπορεί να βρίσκεται στην Τροία και ταυτόχρονα να παραμένει στην Αίγυπτο. Αυτό προκαλεί μία αντίθεση ανάμεσα στο φαίνεσθαι και στο είναι, αντίθεση που αποτελεί βασικό στοιχείο της συγκεκριμένης τραγωδίας. στ. 62-68: Οι κατάρες προς την Ελένη αποτελούν κοινό τόπο στην αρχαία ελληνική γραμματεία, δηλαδή ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Πέρα από αυτό, όμως, οι κατάρες εδώ συντελούν την τραγικότητα της, καθώς όλοι την καταριούνται, θεωρώντας την άπιστη σύζυγο και υπεύθυνη για τον Τρωικό πόλεμο, που έχε αφανίσει πολλούς Έλληνες και Τρώες, ενώ στην πραγματικότητα η ίδια δεν είναι ένοχη. Αντίθετα, έχει υποφέρει αναίτια εξαιτίας κάποιων θεών και κατηγορείται άδικα από τους Έλληνες. στ. 78-82: Οι στίχοι αυτοί είναι χαρακτηριστικοί για το ήθος της Ελένης. Η Ελένη εδώ παρουσιάζεται ως πιστή και αφοσιωμένη σύζυγος που τιμά το γάμο της. Είναι μάλιστα αποφασισμένη να διαφυλάξει την τιμή της και να αποφύγει τον γάμο με τον Θεοκλύμενο με κάθε τρόπο. Γι’ αυτό άλλωστε και έχει βρει άσυλο στο μνήμα του Πρωτέα. Η στάση της αυτή μας θυμίζει ένα άλλο πρότυπο αφοσιωμένης συζύγου, αυτό της Πηνελόπης. στ. 81-82: Εδώ έχουμε αντίθεση ανάμεσα στο φαίνεσθαι και στο είναι, αντίθεση ανάμεσα στο όνομα και στο σώμα. Ενώ λοιπόν το όνομα της ηρωίδας έχει γίνει συνώνυμα της απιστίας και του ολέθρου, η ίδια φροντίζει το σώμα της να μην ντροπιαστεί. Σκηνογραφικές πληροφορίες Τα στοιχεία που θα αντλούσαμε από το κείμενο και θα μας βοηθούσαν στην απόδοση του σκηνικού είναι: Να ο Νείλος (στ. 1), τους κάμπους της Αιγύπτου (στ. 3), Εδώ βασίλευε ο Πρωτέας (στ. 4), στο νησί Φάρο κατοικώντας (στ.6), Μες στα παλάτια αυτά (στ. 9), στου Πρωτέα το μνήμα ετούτο (στ. 78-79). Η αντίθεση ανάμεσα στο φαίνεσθαι και το είναι: 1. Στου Πριάμου… έχει καν (στ. 39-43). 2. Εγώ…. ονομά μου (στ. 50-52). 3. Τώρα… πίσω (στ. 59-62). 4. Γιατί…. μολύνει (στ. 81-82). => Το πρώτο μέρος του Προλόγου μας δίνει τις εξής πληροφορίες:

1. Για την αρχή των βασάνων της Ελένης που ξεκίνησαν από τον Πάρη που επέλεξε την Αφροδίτη ως την πιο όμορφη θεά και εκείνη που του είχε υποσχεθεί να του δώσει για γυναίκα του την Ελένη

2. Για την Ήρα που οργίστηκε με τον Πάρη και του έδωσε το είδωλο της Ελένης, ενώ την ίδια την πήγε στην Αίγυπτο.

3. Για τα σχέδια του Δία να ανακουφίσει τη γη από το πλήθος των ανθρώπων και να τιμήσει τον πιο ένδοξο από τους Έλληνες, τον Αχιλλέα, προκαλώντας πόλεμο ανάμεσα στους Έλληνες και τους Τρώες.

Η Λέξις (εκφραστικά μέσα) Κυριαρχούν στη σκηνή αντιθέσεις που υπογραμμίζουν τα βασικά θέματα του Προλόγου και την τραγικότητα των προσώπων.(Το είδωλο και η πραγματική Ελένη, Ο Πρωτέας προστάτεψε την Ελένη, ενώ ο Θεοκλύμενος την πιέζει επίμονα να παντρευτούν, η προφητεία του Ερμή και η τωρινή κατάσταση της Ελένης, κ.λ.π) Αφηγηματικές τεχνικές 1. Προοικονομία (στ. 70-73) => η υπόσχεση – προφητεία του Ερμή. 2. Σε κάποια σημεία τριτοπρόσωπη αφήγηση, αλλά και το α΄ πρόσωπο όταν μιλά για τον εαυτό της. 3. Μονόλογος. Ο μονόλογος βοηθά στο να εκφράσει ο ήρωας άμεσα και πιο ζωντανά τις σκέψεις του τις ιδέες και τα συναισθήματά του. Επίσης περιέχει υψηλό δείκτη πληροφορητικότητας. 4. Υπάρχει εγκιβωτισμός (στ. 26-59): Εγκιβωτίζονται οι περιπέτειες της Ελένης από το παρελθόν στο παρόν. Η δράση του έργου είναι τμήμα μιας μεγάλης μυθικής ιστορίας που πρέπει να συνδεθεί με αυτήν. Επίσης τονίζεται ο ιστορική συνέχεια της τραγικότητας της ηρωίδας. 5. Υπάρχει ειρωνικό ύφος στον στίχο 56: Ειρωνεύεται τον Δία που την προστάτεψε, στέλνοντάς την στην Αίγυπτο με ένα καλό ταξίδι, αφού ο ίδιος και η Ήρα πρώτα της κατέστρεψαν τη ζωή. Η τραγικότητα της Ελένης 1. Είναι θύμα των «παιχνιδιών» και της βούλησης των θεών, όργανο για να πετύχουν τις επιθυμίες και τα σχέδιά τους. 2. Αντιμετωπίζει σοβαρό δίλημμα: να υποχωρήσει στην επιθυμία του Θεοκλύμενου θυσιάζοντας την τιμή της για μια άνετη ζωή, ή να μείνει πιστή στο σύζυγό της υπομένοντας τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται. 3. Διασύρεται το όνομά της, αλλά η ίδια είναι αθώα. Δε μπορεί όμως να το αποδείξει. 4. Η τραγική της μοίρα προκαλεί στη ψυχή των θεατών τον «έλεο» και το «φόβο». Ο θεατής την σπλαχνίζεται, συμπάσχει και αγωνιά για την τύχη τόσο της Ελένης, όσο και τη δική του, που θα μπορούσε να βρεθεί στη ίδια θέση. 5. α) Προκάλεσε χωρίς να φταίει την οργή της Ήρας στο διαγωνισμό ομορφιάς των θεών και έγινε ένα απλό πιόνι στα χέρια τους. β) Η ομορφιά της ήταν καταστροφική και για την ίδια και για τόσους Έλληνες και Τρώες που πολέμησαν μάταια για αυτήν. 2η Σκηνή (στ. 83- 191): Διάλογος Τέυκρου-Ελένης Σκηνοθετικές πληροφορίες: 1. Ο Τεύκρος μπαίνει στο λογείο από τη δεξιά πάροδο προς τους θεατές, αφού λογικά έρχεται από το λιμάνι (Σκηνοθετικό στοιχείο) 2. Ταράζεται όταν αντικρίζει την Ελένη. Πιθανότατα τρόμαξε, μετακινήθηκε και έδειξε την έκπληξή του με τη στάση του σώματός του (σκηνοθετικό στοιχείο) 3. Θαυμάζει την πρόσοψη του παλατιού (μάλλον εξωτική αρχιτεκτονική αφού πρόκειται για την Αίγυπτο), με θριγκούς, στοές, άρα πρόκειται για παλάτι (Σκηνογραφικό στοιχείο) 4. Πρέπει να κρατά τόξο (ο καλύτερος τοξότης) και φαρέτρα με βέλη. Όταν απείλησε την Ελένη θα σήκωσε το τόξο ψηλά (Το ότι κρατά το τόξο είναι σκηνογραφικό, το ότι το σηκώνει είναι σκηνοθετικό) Ο λειτουργικός ρόλος της σκηνής με τον Τεύκρο 1. Εμφανίζεται απροσδόκητα στη σκηνή με μοναδικό καθήκον να συμπληρώσει την προϊστορία της δράσης. Από τους λίγους φημισμένους ήρωες που επέζησαν του Τρωικού πολέμου, με πληροφορίες «από πρώτο χέρι», περιπλανώμενος ακόμα στην ανατολική Μεσόγειο με προορισμό την Κύπρο. 2. Επιδεινώνεται η τραγική θέση της ηρωίδας, καθώς πληροφορείται την απώλεια του Μενέλαου και την τύχη των αγαπημένων προσώπων εξαιτίας της. Εντείνεται η δραματικότητα, γιατί με την εμφάνιση του Μενέλαου ζωντανού, η απέραντη δυστυχία μεταστρέφεται σε ευτυχία. Εδώ με το «η Ελλάδα βαθιά μισεί να ξέρεις την Ελένη», ο Τεύκρος εκφράζει όλους τους Έλληνες. Νιώθουν μίσος, αγανάκτηση, αποστροφή, φρίκη, γιατί τη θεωρούν αιτία του Τρωικού πολέμου. Αυτό καθιστά τραγικότερη τη θέση της, γιατί στην πραγματικότητα είναι αθώα (στην Τροία δεν πήγε ποτέ η ίδια, αλλά το είδωλό της). Μεγαλώνει η τραγική της θέση, το αδιέξοδό της, αφού οι Έλληνες τη μισούν. Ανώτερες δυνάμεις, εδώ ο Δίας και η Ήρα, καθόρισαν τη μεταφορά της στην Αίγυπτο και έστειλαν το είδωλό της στην Τροία. Η Αφροδίτη την έταξε έπαθλο στον Πάρη. Άλλοι καθορίζουν τη μοίρα της. Αυτή η γενίκευση (όλοι τη μισούν) κάνει τραγικότερη τη θέση της ηρωίδας που είναι αθώα και όμως τη μισούν (αντίφαση) και έτσι η τραγικότητα επιτείνεται. 3. Ο ξένος, Τεύκρος, αντικρίζοντας την Ελένη μένει αρχικά έκπληκτος και στη συνέχεια, νομίζοντας πως έχει μπροστά του μια γυναίκα που μοιάζει με την Ελένη, αφήνει να ξεσπάσει όλη η οργή και το μίσος του για εκείνη, καθώς τη θεωρεί υπεύθυνη για τα δεινά τα δικά του και των Ελλήνων. Παραδέχεται μάλιστα πως μόνο ο σεβασμός του για την ξένη χώρα στην οποία βρίσκεται τον συγκρατεί, ώστε να μη σκοτώσει με τα βέλη του τη γυναίκα που έχει μπροστά του. 4. Ο Τεύκρος εκδιώχθηκε από τον πατέρα του εξαιτίας της αυτοκτονίας του αδερφού του Αίαντα στην Τροία. Ο Αίαντας αυτοκτόνησε, καθώς τα όπλα του νεκρού Αχιλλέα δεν δόθηκαν σε αυτόν, όπως περίμενε. Ο Τελαμώνας οργίστηκε προφανώς με τον Τεύκρο θεωρώντας πως από υστεροβουλία δεν έκανε κάτι για να σώσει τον αδερφό του. 5. Ο Τεύκρος έλαβε χρησμό από τον Απόλλωνα να ιδρύσει στην Κύπρο μια πόλη και να την ονομάζει Σαλαμίνα, τιμώντας έτσι το πατρικό του νησί. Ήρθε λοιπόν στην Αίγυπτο, στο παλάτι για να συμβουλευτεί τη μάντισσα Θεονόη σχετικά με το ταξίδι του (Προοικονομείται ο σημαντικός ρόλος που θα διαδραματίσει η Θεονόη στη συνέχεια) Πληροφορίες που δίνει ο Τεύκρος στην Ελένη 1. Οι Έλληνες κυρίεψαν την Τροία πριν από εφτά χρόνια ύστερα από δεκάχρονη πολιορκία. Έτσι, τέλειωσε ο Τρωικός πόλεμος που προκάλεσε πολλά δεινά και στους Έλληνες. 2. Ο Μενέλαος πήρε την Ελένη από την Τροία, αλλά ακόμα δεν έχει επιστρέψει στη Σπάρτη. Στην Ελλάδα τον θεωρούν νεκρό. 3. Η Λήδα αυτοκτόνησε από ντροπή για την κόρη της και, σύμφωνα με κάποια φήμη, αυτοκτόνησαν και τα αδέρφια της για τον ίδιο λόγο. Κοινά στοιχεία Τεύκρου και Ελένης 1. Μια κρίση προσδιόρισε τη μοίρα τους 2. Βρίσκονται και οι δύο στην ξενιτιά 3. Έχει γίνει μισητοί 4. Θεωρούνται άδικα υπεύθυνοι για κάποιο κακό. Αμάχη στους συμμάχους (στ. 124) Μετά τον θάνατο του Αχιλλέα έκαναν αγώνες για το ποιος θα πάρει τα όπλα του. Σ’ αυτούς νίκησε ο Οδυσσέας και τα πήρε. Υποστηρίχθηκε όμως ότι τα έδωσαν επίτηδες στον Οδυσσέα για να μειώσουν τον Αίαντα που ήταν ο αμέσως ικανότερος μετά τον Αχιλλέα. Ο Αίαντας προσβλήθηκε, παραφρόνησε, επιτέθηκε στα ζώα, νομίζοντάς τα για ανθρώπους, και όταν το κατάλαβε αυτοκτόνησε πέφτοντας πάνω στο ξίφος του. Άρα τα όπλα του Αχιλλέα έφεραν αμάχη, πόλεμο ανάμεσα στους συμμάχους, τους Αχαιούς. «Σκεφτείτε μη θεόσταλτη ήταν πλάνη» στ. 143 1. Η Ελένη προσπαθεί να κλονίσει τη βεβαιότητά του, προβάλλοντας με μετριοπάθεια τον σκεπτικισμό της απέναντί του. Δίνει στο επιχείρημά της θρησκευτική διάσταση. Επιδιώκει να θέσει σε δοκιμασία τη βεβαιότητα του Τεύκρου ότι πολέμησε στην Τροία για την Ελένη. 2. Να στείλει μήνυμα στους Έλληνες να σκεφτούν αν η Ελένη ήταν η αληθινή αιτία του πολέμου. 3. Να ειρωνευτεί τον Τεύκρο που λέει ότι την είδε με τα ίδια του τα μάτια να τη σέρνει ο Μενέλαος. Δεν καταλαβαίνει την ειρωνεία της και της ζητά να αλλάξουν κουβέντα. Η Ελένη επιμένει και δίνει φιλοσοφική διάσταση στην αμφισβήτησή της «΄Ο,τι δεις γι’ αλήθεια το λογιάζεις;». Έτσι και εδώ έχουμε το παιχνίδι ανάμεσα στο είναι και στο φαίνεσθαι, στην αλήθεια και στην πλάνη, στη βεβαιότητα και στην εντύπωση. Η βεβαιότητα στηρίζει τον μύθο του έργου. Ο Τεύκρος είναι αμετάπειστος παρά το ότι η Ελένη προσπάθησε να κινητοποιήσει τη σκέψη του με επιχειρήματα θρησκευτικού και φιλοσοφικού χαρακτήρα. Με το νου γνωρίζουμε την αλήθεια, μόνο που οι πηγές της γνώσης τους διαφέρουν. Η τραγική ειρωνεία στ. 88-97: Ο Τεύκρος θεωρεί ότι η γυναίκα που βλέπει απλά μοιάζει στην Ελένη, ενώ είναι η Ελένη στ. 140-146: Ο Τεύκρος είναι βέβαιος ότι είδε στην Τροία την Ελένη, ενώ ήταν το είδωλό της. στ. 186-191: Ο Τεύκρος καταριέται την Ελένη, αλλά καταριέται στη γυναίκα που έχει μπροστά του. Η στιχομυθία στ. 105-166 : γοργό ύφος, διάλογος «χωρίς ανάσα», ομοβροντία δυσάρεστων νέων, απανωτά χτυπήματα για τη Ελένη που καθηλώνουν και το θεατή, καθώς τα συναισθήματα εναλλάσσονται από την ελπίδα στην απογοήτευση και από την απογοήτευση στη απόγνωση και το φόβο για τη ζωή της ηρωίδας. Προοικονομία 1. στ. 170 2. στ. 179-180 3. 191

=> Υπάρχει και ο εγκιβωτισμός. Εγκιβωτίζονται τα γεγονότα του Τρωικού πολέμου και οι συνέπειές του στα γεγονότα του παρόντος στην Αίγυπτο, στη σκηνή Ελένης–Τεύκρου. Επίσης όλες οι σκηνοθετικές και σκηνογραφικές νύξεις κάνουν την αφήγηση ζωντανή και παραστατική. Το ήθος των ηρώων Τεύκρος: Εντυπωσιακό παράδειγμα ανθρώπου με συσσωρευμένα επάνω του τα δεινά του πολέμου και των ανατροπών που αυτός επέφερε. Νικητής, αλλά εξόριστος και ανέστιος: ως γνήσιος γόνος αριστοκρατικής γενιάς, με αίσθημα αξιοπρέπειας αποδέχεται την ευθύνη και την ποινή που του επιβλήθηκε, εφόσον άφησε ατιμώρητο τον άδικο και άδοξο θάνατο του αδελφού του. Παρορμητικός, εύπιστος και αφελής, παρασύρεται από τα αισθήματά του και αδυνατεί να συγκρατήσει το μίσος του απέναντι σ’ αυτή που θεωρεί αιτία της δυστυχίας του. Εύκολα υιοθετεί την ιδέα της ομοιότητας των δύο γυναικών και δεν υποψιάζεται τίποτα παρά τις επίμονες ερωτήσεις της «άγνωστης» γυναίκας. Ταπεινωμένος και γεμάτος ανασφάλεια προσφεύγει στους θεούς για να του δείξουν το δρόμο. Ελένη: διπλωμάτισσα, ευφυής, εκμεταλλεύεται την αφέλεια του συνομιλητή της και ελίσσεται με άνεση προκειμένου να αποσπάσει έντεχνα τις απαραίτητες πληροφορίες, χωρίς να αποκαλύψει την ταυτότητά της. Πηγή: Σαββάλας

Comments


Post: Blog2_Post
  • Instagram
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • YouTube
  • TikTok

©2022 by ἐν γνώσει. Proudly created with Wix.com

bottom of page