Προστακτική Ενεργητικής Φωνής

Ενεστώτας Αόριστος Παρακείμενος

- - -

λῦε λῦσον λελυκώς-κυῖα-κός ἴσθι

λυέτω λυσάτω λελυκώς-κυῖα-κός ἔστω

- - -

λύετε λύσατε λελυκότες-κυῖαι-κότα ἔστε

λυόντων/λυέτωσαν λυσάντων/λυσάντωσαν λελυκότες-κυῖαι-κότα ἔστων/ ἔστωσαν/ὄντων

Παρατηρήσεις

1. Η προστακτική δηλώνει προσταγή, απαγόρευση, προτροπή, παραχώρηση, ευχή, συμβουλή, παράκληση κλπ και χρησιμοποιείται μόνο στις κύριες προτάσεις.

2. Χρονικός χαρακτήρας Αορίστου:

α. ουρανικά => -ξ

β. χειλικά => -ψ

γ. οδοντικά και φωνηεντόληκτα => -σ

3. Χρονικός χαρακτήρας Παρακειμένου:

α. ουρανικά => -χ

β. χειλικά => -φ

γ. οδοντικά και φωνηεντόληκτα => -κ

4. Στην προστακτική ο Αόριστος δεν παίρνει μπροστά αύξηση.

Ασκήσεις

1. Να βάλετε τα ρήματα στον κατάλληλο τύπο της Προστακτικής:

- __________ (εἰμί, β΄ εν.) φιλαλήθης, ὦ φίλε, καὶ μὴ πολλὰ __________ (λέγω, ενεστ.) ἀλλὰ καλά.

- __________ (προσέχω, γ΄ ενικό ενεστ.), ὦ ἆρχον, ἐλευθέρων μέλλεις ἄρχεις καὶ Ἑλλήνων __________ (ἐξετάζω, β΄ πληθ. αορ.) τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ.

- __________ (εἰμί, β΄ πληθ.) ἐγκρατεῖς, ὦ νέοι, καὶ μηδὲν ἄγαν __________ (πράττω, β΄ πληθ. ενεστ.).

- __________ (θαυμάζω, β΄ εν. αορίστου) καὶ τοὺς τὴν φιλαργυρίαν φεύγοντας.

- Μὴ γέλωτα προπετῆ __________ (στέργω, β΄ εν. ενεστ.).

- Μηδεὶς __________ (διδάσκω, γ΄ εν. ενεστ.) ὡς πρέπει ἡμᾶς βουλεύεσθαι.

- __________ (ἅπτω, β΄ εν. ενεστ.) παῖ λύχνον.

- Ὦ στρατηγέ, τοῦ σοῦ στρατεύματος __________ (φροντίζω, αόρ.).

- Οἱ λόγοι οὗτοι οὕτως __________ (ἔχω, γ΄πληθ. ενεστ.).

- Ὑμεῖς __________ (εἰμί) καλοὶ κἀγαθοί.

- Ἄνδρες Ἕλληνες, ὑμεῖς __________ (ἄγω, ενεστ.) καὶ τὰ δίκαια __________ (πράττω, αόρ.).

2. Να βάλετε τα παρακάτω ρήµατα στο σωστό τύπο της προστακτικής: ἔχω (β’εν. ενεστ.): ἄπτω (γ’ εν. ενεστ.): γράφω (γ. εν. αορ.): πράττω (γ. εν. παρακ.): ἐξετάζω (β’ πληθ. αορ.): πείθω (β. εν. ενεστ.): κόπτω (β. εν. αορ.): γυμνάζω (β. εν. παρακ.) πιστεύω (β’ εν. ενεστ.): σώζω (β’ εν. αορ.): παιδεύω (γ. πληθ. ενεστ.): κομίζω (γ. πληθ. αορ.): βλάπτω (γ. πληθ. παρακ.): διδάσκω (β’ πληθ. αορ.):

τρίβω (β. πληθ. παρακ.):

ἀκούω (β' πληθ. αορ.):

ἐλπίζω (β' πληθ. ενεστ.):

3. Να αντικαταστήσεις τους τύπους της οριστικής στις άλλες εγκλίσεις προσέχοντας το χρόνο, το πρόσωπο και τον αριθμό: φυλάττεις => διώκει => ἐταράξατε => θύσουσι => ἤλλαξαν => ἐλέγχετε => ἐβλάψαμεν => ἐρρίφατε => ὤρυξας => εἶ => γράφουσι=> πέπραχας => λέγει => ηὕρισκον => ἐκεκηρύχεσαν => 4. Να κλίνεις σε όλους τους χρόνους της Προστακτικής ε.φ. τα παρακάτω ρήματα: παύω, ταράττω, θύω, θεραπεύω, βουλεύω, κωλύω, φυλάττω, φυτεύω, χορεύω, ἁθροίζω 5. Να μεταφέρετε τα ρήματα στον Ενεστώτα, Αόριστο και Παρακείμενο ε.φ. στην προστακτική: φυλάττεις => κινδυνεύουσι => θαυμάζετε => πράττει => βλάπτεις => κρύπτετε => τύπτεις => ἀγοράζει => θύετε => λύουσι=> γυμνάζετε => πείθεις => ἁρπάζει => στρατεύετε => ψεύδουσιν => ῥιπτει => ῥάπτετε =>