Συμφωνόληκτα - Αφωνόληκτα ουσιαστικά (γ' κλίση)

Ουρανικόληκτα

Ενικός αριθμός

ον. ὁ κόραξ (κ-ς) ἡ πτέρυξ (γ-ς) ὁ ὄνυξ (χ-ς)

γεν. τοῦ κόρακ-ος τῆς πτέρυγ-ος τοῦ ὄνυχ-ος

δοτ. τῷ κόρακ-ι τῇ πτέρυγ-ι τῷ ὄνυχ-ι

αιτ. τὸν κόρακ-α τὴν πτέρυγ-α τόν ὄνυχ-α

κλ. ὦ κόραξ (κ-ς) ὦ πτέρυξ (γ-ς) ὦ ὄνυξ (χ-ς)

Πληθυντικός Αριθμός

ον. οἱ κόρακ-ες αἱ πτέρυγ-ες οἱ ὄνυχ-ες γεν. τῶν κοράκ-ων τῶν πτερύγ-ων τῶν ὀνύχ-ων δοτ. τοῖς κόραξι(κ-σι) ταῖς πτέρυξι (γ-σι) τοῖς ὄνυξι (χ-σι) αιτ. τοὺς κόρακ-ας τὰς πτέρυγ-ας τους ὄνυχ-ας κλ. ὦ κόρακ-ες ὦ πτέρυγ-ες ὦ ὄνυχ-ες

Χειλικόληκτα

Ενικός αριθμός Πληθυντικός Αριθμός

ον. ὁ γὺψ (π-ς) Ἄραψ (β-ς) οἱ γῦπ-ες Ἄραβ-ες γεν. τοῦ γυπ-ὸς Ἄραβ-ος τῶν γυπ-ῶν Ἀράβ-ων δοτ. τῷ γυπ-ὶ Ἄραβ-ι τοῖς γυψὶ (π-σὶ) Ἄραψι (β-σι) αιτ. τὸν γῦπ-α Ἄραβ-α τοὺς γῦπ-ας Ἄραβ-ας

κλ. ὦ γὺψ (π-ς) Ἄραψ (β-ς) ὦ γῦπ-ες Ἄραβ-ες Οδοντικόληκτα Ενικός Αριθμός Πληθυντικός Αριθμός ον. ἡ ἐλπίς ὁ τάπης αἱ ἐλπίδες οἱ τάπητες γεν. τῆς ἐλπίδος τοῦ τάπητος τῶν ἐλπίδων τῶν ταπήτων δοτ. τῇ ἐλπίδι τῷ τάπητι ταῖς ἐλπίσι τοῖς τάπησι αιτ. τήν ἐλπίδα τόν τάπητα τάς ἐλπίδας τούς τάπητας κλ. ὦ ἐλπίς ὦ τάπης ὦ ἐλπίδες ὦ τάπητες

Παρατηρήσεις

Όπου μετά τον χαρακτήρα ακολουθεί –σ (ονομαστική – κλητική ενικού, δοτική πληθυντικού): • στα ουρανικά γίνεται –ξ π.χ ὁ κόραξ, (ὦ) κόραξ, τοῖς κόραξι • στα χειλικά γίνεται –ψ π.χ ὁ μώλωψ, (ὦ) μώλωψ, τοῖς μώλωψι • στα οδοντικά γίνεται –σ π.χ ἡ πατρίς, (ὦ) πατρίς, ταῖς πατρίσι

Η αιτιατική ενικού των οδοντικόληκτων ουσιαστικών συνήθως λήγει σε –α, ενώ η κλητική είναι όμοια με την ονομαστική.

Τα βαρύτονα οδοντικόληκτα σε –ις, -ηθος, -υθος (δηλαδή όσα τονίζονται στην παραλήγουσα) σχηματίζουν αιτιατική ενικού σε –ν και κλητική ενικού χωρίς κατάληξη π.χ ἡ χάρις, τήν χάριν, (ὦ) χάρι Ασκήσεις 1. Συμπλήρωσε την γενική, αιτιατική και κλητική ενικού αλλά και τη δοτική και αιτιατική πληθυντικού των παρακάτω ουσιαστικών: ὁ κόραξ => ὁ ὄνυξ => ὁ γυψ => ὁ Ἄραψ => ἡ ψηφίς => ἡ χλαμύς => ἡ ἶρις => 2. Να γράψετε την ίδια πτώση των παρακάτω ουσιαστικών στον άλλο αριθμό: τόν δελφῖνα => τήν ψηφίδα => τήν ταχύτητα => τῇ λάρνακι => τῇ νησίδι => τῆς ποσότητος => αἱ κρηπίδες => τοῦ λέβητος => τοῦ κύλικος => 3. Να σχηματίσετε τη γενική, τη δοτική και την κλητική ενικού και την ονομαστική, τη γενική και τη δοτική του πληθυντικού αριθμού των παρακάτω ουσιαστικών. ὁ ὄνυξ: ………………………………………………………………………… ἡ πρᾶξις: ……………………………………………………………………… ὁ θώραξ: ……………………………………………………………………… ἡ κλῖμαξ: ……………………………………………………………………… ὁ πῖδαξ: ……………………………………………………………………… ἡ μάστιξ: ……………………………………………………………………… ἡ σῆραγξ: ……………………………………………………………………… ἡ φάραγξ: ……………………………………………………………………… ἡ θρίξ: ………………………………………………………………………… 4. Να κλίνετε τα ουσιαστικά: ὁ ὄρνις, ἡ ἔρις, ἡ χάρις, ἡ θέμις, ὁ κῆρυξ, ἡ φάλαγξ, ὁ βήξ, ὁ μώλωψ, ἡ φλέψ 5. Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις των παρακάτω ουσιαστικών: ὁ φοῖνιξ => ἡ μάστιξ => ὁ λίψ => ὁ Κέκροψ => ἡ φλόξ => ἡ σάρξ => ὁ χάραξ => ἡ κῦλιξ => ἡ δεξιότης => ἡ βαρύτης => ὁ θώραξ =>

6. Να συμπληρώσετε τα κενά των προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο από τη λέξη στη παρένθεση: α. Τοῖς ………….. (φύλαξ) οὐ προσήκει ὕπνος. β. Μὴ τρίβε τὴν ψυχὴν ταῖς …………… .( φροντίς). γ. Ἐξ …………….. (όνυξ, γεν. εν.) τὸν λέοντα γιγνώσκεις. δ. Κρίνε τοὺς ἀνθρώπους μὴ ταῖς ………… (ἐσθής), ἀλλὰ τοῖς ἔργοις. ε. Ἐκ τῶν πτερῶν γιγνώσκει τις τὸν ……………. (όρνις) στ. Παρὰ τοῖς …………… (Ἄραψ) αἱ κάμηλοι τίμιαί εἰσιν. ζ. Ὁ ὄνος τῇ …………. (σάλπιγξ) τοὺς ……….. (κήρυξ) μιμεῖται. η. Έκαστος των …………… (Κύκλωψ) ένα οφθαλμόν έχει.