α. Η ανατροφή του παιδιού: η οικογένεια υπάρχει για τη συστηματική φροντίδα του παιδιού, την προστασία της υγείας του και την παροχή των απαραίτητων μέσων για την ανάπτυξη και διαβίωσή του.
β. Η συναισθηματική κάλυψη των μελών της και η συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού: Αρχικά, η οικογένεια θα πρέπει να αποτελεί καταφύγιο για τον άνθρωπο, μέσα στην οποία θα βρίσκει ενθάρρυνση, αποδοχή και δύναμη να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της καθημερινότητας. Ακόμη, η οικογένεια οφείλει να διασφαλίζει την ψυχική ισορροπία του παιδιού μέσα από την οικογενειακή θαλπωρή, όπου η αγάπη, η κατανόηση και η ασφάλεια θα αποτελούν τα εχέγγυα της συναισθηματικής πληρότητάς του.
γ. Η διαμόρφωση της προσωπικότητας και η κοινωνικοποίηση: Ως πρώτος φορέας κοινωνικοποίησης η οικογένεια καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την προσωπικότητα του ατόμου. Οφείλει να βοηθήσει το νεαρό μέλος της να εμπλουτίσει τα βιώματά του, να αναπτύσσει τη σκέψη του και να διαμορφώσει την προσωπική στάση ζωής του. Παράλληλα, στο χώρο της οικογένειας το άτομο κατανοεί την αλληλεξάρτησή του με τα άλλα μέλη και την ανάγκη των υποχωρήσεων και των συμβιβασμών που επιτρέπουν την ομαλή συμβίωση και την εύρυθμη λειτουργία της οικογένειας.
Οι αλλαγές που προκλήθηκαν στο θεσμό της οικογένειας λόγω της ταχύτατης προόδου της τεχνολογίας και της δημοκρατικής οργάνωσης των σύγχρονων κοινωνιών είναι πολλές και σημαντικές:
α. Εκσυγχρονισμός της οικογένειας: Η οικογένεια υπάρχει πρωταρχικά για τη διαιώνιση της ζωής, τη συστηματική φροντίδα του παιδιού, την προστασία της υγείας του και την παροχή των απαραίτητων υλικών μέσων για την ανάπτυξή του.
β. Αλλαγές στην οικογενειακή κατοικία: Η εκμηχάνιση στο νοικοκυριό και οι αλλαγές στην κατοικία απελευθέρωσαν τη γυναίκα από χρονοβόρες εργασίες και βελτίωσαν την καθημερινότητα ολόκληρης της οικογένειας.
γ. Προώθηση της ισότιμης γονεϊκής ευθύνης: Ο πατέρας πια είναι συνυπεύθυνος στην ανατροφή των παιδιών απελευθερώνοντας τη μητέρα από τις αυξημένες υποχρεώσεις της.
δ. Ένταξη της γυναίκας στην αγορά εργασίας: Η γυναίκα πλέον μπορεί να συνεισφέρει οικονομικά στην οικογένειά της νιώθοντας ταυτόχρονα ανεξάρτητη και σημαντικό μέλος σε αυτή.
ε. Εκδημοκρατισμός της οικογένειας: Τις τελευταίες δεκαετίες σταδιακά προωθήθηκε η ισότητα μεταξύ των δύο φύλων με συνέπεια η ανδροκρατούμενη οικογένεια να παραχωρήσει τη θέση της στη δημοκρατική οικογένεια της ισοτιμίας, του διαλόγου και της αλληλοκατανόησής.
Προβλήματα της σύγχρονης οικογένειας
α. Αποξένωση των μελών εξαιτίας του σύγχρονου τρόπου ζωής: Οι γονείς σήμερα δυσκολεύονται να κρατήσουν τις ισορροπίες και να γεφυρώσουν τις οικογενειακές τους ευθύνες με τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις με αποτέλεσμα να μένει ελάχιστος χρόνος που τα μέλη της οικογένειας βρίσκονται μαζί. Από την άλλη, οι αυξημένες υποχρεώσεις και των παιδιών στις σύγχρονες κοινωνίες αποξενώνουν περισσότερο την οικογένεια.
β. Προβλήματα στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού: Πολλές φορές η τηλεόραση υποκαθιστά το ρόλο των γονιών στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού, γεγονός επιβαρυντικό για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του. Επιπλέον, ο περιορισμός της γονεϊκής ευθύνης μόνο στην κάλυψη υλικών αγαθών στερεί από τα παιδιά την αγάπη, την κατανόηση και την ενθάρρυνση που αποτελούν απαραίτητα εφόδια για τη συναισθηματική ωρίμανσή του. Τέλος, πολλές φορές οι γονείς από τις ενοχές τους εξαιτίας της απουσίας τους παρέχουν υπέρμετρη ελευθερία στο παιδί.
γ. Σύγχυση ρόλων: Τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις δυσκολεύουν πολλές φορές την ισότιμη κατανομή των ευθυνών των γονέων και προκαλούν συχνά αντιπαραθέσεις. Η σύγχρονη γυναίκα γίνεται φορέας πολλαπλών ρόλων στους οποίους συχνά αδυνατεί να ανταποκριθεί με επάρκεια, με αποτέλεσμα τη δημιουργία αρνητικού κλίματος μέσα στην οικογένεια.
δ. Υπονόμευση του οικογενειακού πνεύματος από αρνητικά πρότυπα: Πρόκειται, κυρίως, για πρότυπα που προβάλλονται από τα Μ.Μ.Ε, τα οποία θεοποιούν την επιφανειακή ζωή, τον καταναλωτισμό κλπ.
Προτάσεις για την προστασία και την αναβάθμιση του θεσμού της οικογένειας.
Οικογένεια
α. Συνειδητοποίηση από μέρους των μελών της οικογένειας της αναγκαιότητας του διαχρονικού θεσμού με συναίσθηση της σημασίας του έργου από πλευράς γονέων αλλά και με οριοθέτηση από τους νέους των δικαιωμάτων αλλά και των υποχρεώσεων τους.
β. Επαναπροσδιορισμός αξιών του σύγχρονου ανθρώπου. Απομάκρυνση από την ευδαιμονιστική αντίληψη που εκτρέφει τον ατομικισμό και οδηγεί στην παραμέληση των οικογενειακών υποχρεώσεων.
γ. Ισότιμη γονεϊκή ευθύνη, συνυπευθυνότητα στην ανατροφή του παιδιού και ισόρροπος καταμερισμός των υποχρεώσεων μέσα στο σπίτι.
δ. Εξασφάλιση χρόνου για συζήτηση και ενίσχυση της οικογενειακής ζωής.
Σχολείο - ΜΜΕ
α. Ανάδειξη του θεσμού και των προβλημάτων από τα ΜΜΕ, με στόχο την καθιέρωση νέων οικογενειακών προτύπων που ανταποκρίνονται περισσότερο στις ανάγκες της σύγχρονης οικογένειας.
β. Προώθηση της οικογενειακής αγωγής στα πλαίσια του σχολείου μέσα από δραστηριότητες που βοηθούν στον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση του νέου.
Πολιτεία
α. Συνδρομή της πολιτείας με γονικές άδειες και επέκταση επιδομάτων, ώστε οι γονείς να μπορούν να ανταποκριθούν ισορροπημένα στις εργασιακές και οικογενειακές τους υποχρεώσεις.
β. Εξασφάλιση ίσων ευκαιριών για τους άνδρες και τις γυναίκες, ώστε η ισότητα να γίνεται πράξη στην καθημερινή ζωή.
γ. Μέτρα κοινωνικής πολιτικής για την ενίσχυση των άπορων και πολύτεκνων οικογενειών.
Comments