Παράθεση: όταν πάμε από το ειδικό στο γενικό και μεταφράζεται με το που είναι π.χ Ο κ.Ιωάννου, ο γιατρός, τηλεφώνησε για τα αποτελέσματα των εξετάσεων.
Επεξήγηση: όταν πάμε από το γενικό στο ειδικό και μεταφράζεται με το δηλαδή. π.χ Τηλεφώνησε ο φίλος μου, ο Γιάννης.
Ετερόπτωτοι προσδιορισμοί
=> Ονοματικός προσδιορισμός σε άλλη πτώση από εκείνη τη λέξη που προσδιορίζει.
1) σε γενική:
α. γενική κτητική (φανερώνει τον κτήτορα) π.χ. το σπίτι του παππού.
β. γενική της ιδιότητας (φανερώνει ιδιότητα) π.χ λεξικό τσέπης.
γ. γενική του περιεχομένου (φανερώνει περιεχόμενο) π.χ αποθήκη σιτηρών.
δ. γενική διαιρετική (φανερώνει το σύνολο, μέρος του οποίου είναι το ουσιαστικό που προσδιορίζεται) π.χ οι τρεις τελευταίες σελίδες του βιβλίου.
ε. γενική της αιτίας (φανερώνει την αιτία) π.χ η χαρά της νίκης.
στ. γενική του σκοπού - χρήσης (φανερώνει το σκοπό - τη χρήση) π.χ ποτήρι του κρασιού.
ζ. γενική υποκειμενική (φανερώνει το υποκείμενο της ενέργειας που δηλώνει το ουσιαστικό που προσδιορίζεται) π.χ το σφύριγμα του διαιτητή.
η. γενική αντικειμενική (φανερώνει το αντικείμενο της ενέργειας που δηλώνει το ουσιαστικό που προσδιορίζεται) π.χ το βάψιμο των τοίχων.
Η γενική κτητική μπορεί να δηλώνει επιπλέον:
α. καταγωγή ή συγγένεια π.χ η μητέρα του Κώστα.
β. προέλευση π.χ το νερό της πηγής.
γ. το δημιουργό ενός έργου π.χ. τα έπη του Ομήρου.
δ. τόπο π.χ η μάχη του Μαραθώνα
ε. χρόνο π.χ. οι νύχτες του χειμώνα
στ. παρομοίωση π.χ. Έχει καρδιά λιονταριού
Η γενική της ιδιότητας μπορεί επίσης να δηλώνει μέτρο ή ποσό σχετικά με:
α. τοπική έκταση ή χρονική π.χ απόσταση εκατό μέτρων.
β. ηλικία π.χ παιδί τριών ετών.
γ. βάρος π.χ. αρνί δώδεκα κιλών
δ. αξία π.χ. μπλούζες των δέκα ευρώ
2) σε αιτιατική:
α. την αναφορά π.χ ένας τοίχος τέσσερα μέτρα ύψος.
β. ποσό ή μέτρο π.χ. τρεις ώρες δρόμος.
Ασκήσεις
1. Να βρείτε την παράθεση και την επεξήγηση.
Εμφανίστηκε ο Γιώργος, ο αδερφός μου.
Εμφανίστηκε ο αδερφός μου, ο Γιώργος.
Είναι λάτρης του αθλήματος, του ποδόσφαιρου.
Ένα πράγμα ήθελε, την ησυχία του.
Ο Γιώργος, ο φίλος μου, έφυγε.
Ο Παπαδόπουλος, ο καθηγητής, πήρε σύνταξη.
΄Εκαψαν το δάσος, το οξυγόνο του χωριού μας.
Της επιφύλαξε μια έκπληξη, ένα όμορφο φόρεμα. Αυτός φταίει, ο Γιώργος.
Ο Νίκος είδε την Ελένη, την ξαδέλφη του.
Ο Νίκος είδε την ξαδέλφη του, την Ελένη.
Εγώ και οι γονείς μου είδαμε τον Άμλετ, την ταινία.
Κάποια παιδιά έδειραν το φίλο μου, τον Πελοπίδα.
Όλο το απόγευμα κοιτούσαμε το πέταγμα των πουλιών, των γλάρων και των γερακιών.
Ο μαθηματικός, ο Πετρίδης, πήγε στο μουσείο.
Ο Ιωάννου, ο φυσικός, πήγε στο μουσείο.
Στη μάχη σκοτώθηκε και ο βασιλιάς των Σπαρτιατών, ο Λεωνίδας.
Κάποια παιδιά έδειραν το φίλο μου, τον Πελοπίδα.
Ο Γιάννης κατάφερε να λύσει την άσκηση, για είναι έξυπνος.
Ο καθηγητής, ο Ν. Γεωργιάδης, σε θέλει.
2. Να βρεθεί το είδος της γενικής:
1.Χάθηκαν τα βιβλία του Γιώργου
2. Μπήκαν στην αποθήκη των βιβλίων.
3. Στην α’ Γυμνασίου διδάσκεται η Οδύσσεια του Ομήρου.
4. Θα πρέπει να διαβάσεις πολύ στις διακοπές των Χριστουγέννων.
5. Σήμερα μάθαμε για τη μάχη του Μαραθώνα.
6. Φόρεσε αμέσως τα ρούχα της δουλειάς.
7. Καταστράφηκαν τα φτερά του αεροπλάνου.
8. Το αεροπλάνο του Γιώργου είναι καλύτερο.
9. Τα δέντρα του πάρκου εμπόδιζαν να πετάξει το ελικόπτερο.
10. Τις δουλειές της νύχτας τις βλέπει η μέρα και γελά.
11. Άδειασε το δοχείο των καυσίμων.
12. Είναι πλοίο εκατό χρονών.
13. Μου πήρε χρόνο το κόψιμο του χαρτιού.
14. Παρακολουθούμε την επιστροφή των πουλιών.
15. Ζωγράφισε τα μάτια του ζώου.
16. Το τραγούδι του φίλου μου άρεσε σε όλους.
17. Τα μπουκάλια της μπύρας, αφού τα αδειάσουμε, πρέπει να τα επιστρέψουμε στο κατάστημα.
18. Η αρχή του τραγουδιού με εντυπωσίασε.
19. Το μουσείο της Ακρόπολης είναι εντυπωσιακό για τον επισκέπτη του.
3. Να βρεθεί το είδος της γενικής:
1. Παρουσιάστηκε ως λυτρωτής της χώρας.
2. Αγόρασε έναν υπολογιστή 400 δολαρίων.
3. Χάλασαν τα φρένα του αυτοκινήτου.
4. Οι μαθητές του σχολείου απείχαν από τα μαθήματα.
5. Αγοράσαμε μια δωδεκάδα ποτήρια του νερού.
6. Θα ασχοληθούμε με την Ιστορία του Ηροδότου.
7. Η ελευθερία ήταν η μοναδική αγωνία του Γιώργου.
8. Μεγάλωσε ως παιδί της θάλασσας.
9. Μας φώτιζε το φως του φεγγαριού.
10. Θα ξεκουραστούμε με τις διακοπές του καλοκαιριού.
11. Ο θόρυβος της μηχανής ακούγεται.
12. Οι φρουροί των συνόρων μάχονταν.
13. Τον λύγισε ο πόνος του θανάτου.
14. Αγόρασε τα γλυκά της γιορτής.
15. Διάβασα τα ψηλά βουνά του Ζ. Παπαντωνίου.
4. Στις παρακάτω φράσεις/προτάσεις να εντοπίσετε και να σχολιάσετε τους προσδιορισμούς:
Σήμερα λείπει ο Γεωργιάδης, ο καθηγητής Χημείας.
Τα μάτια της Ελένης είναι φοβισμένα.
Ήρθε και ο άλλος αδελφός μου, ο Πέτρος.
Αυτό να αποφεύγεις, τις κακές συναναστροφές.
Σε λίγο αντικρύσαμε τον Όλυμπο, το πιο ψηλό βουνό της Ελλάδας.
Από τον αφρό της θάλασσας βγήκε η θεά της ομορφιάς, η Αφροδίτη.
Του μίλησα για την αγάπη, το ομορφότερο συναίσθημα.
Οι επιστήμονες έχουν ένα δυνατό όπλο, τη σκέψη.
Τον αρρώστησε ο πόνος του χωρισμού.
Περάσαμε το ποτάμι της Μακεδονίας, τον Αξιό.
Φοράει γραβάτα της μόδας
Σημαίνει κι η Αγια-Σοφιά, το μέγα μοναστήρι.
Εργάζεται σε αποθήκη καπνού.
Οι στρατιώτες είναι φρουροί της πατρίδας.
Διάβασε πέντε κεφάλαια του βιβλίου που της χάρισαν
Ο κήπος της Μαρίνας είναι ξεχωριστός γιατί έχει σπάνια είδη φυτών.
Η Άνοιξη, η πανέμορφη θεά, δεν ήταν δυνατόν να μην τον συγκλονίζει.
Αυτά να θυμάσαι, τα λόγια που σου έλεγα όταν ήσουν μικρός.
Η νίκη των Ελλήνων απέναντι στον εχθρό ενίσχυσε το αίσθημα του πατριωτισμού.
Είχε λαγού περπατησιά.
Τον τσάκισε η πίκρα του χωρισμού
Τον βασάνιζε ο φόβος της αποτυχίας.
Το κλάμα του μωρού σήκωσε στο πόδι την πολυκατοικία.
Χάθηκε το πορτοφόλι της γιαγιάς.
Ήρθε και ο άλλος αδελφός μου, ο Πέτρος.
Έφαγα νόστιμο κεφαλοτύρι Μυτιλήνης.
Όταν σήμανε η καμπάνα, έπεσαν οι ίσκιοι του δειλινού.
Ο Ηρόδοτος, ο πατέρας της ιστορίας.
Ο Σωτήρης, ο απουσιολόγος, δεν ήρθε σήμερα.
Παντρεύτηκε η Σοφία, η δασκάλα.
Ο αδερφός της Μαρίας πήγε στρατιώτης.
Ο εθνικός μας ποιητής, ο Διονύσιος Σολωμός.
Ο Σωτήρης, ο απουσιολόγος, δεν ήρθε σήμερα.
Βγήκε η απόφαση του δικαστηρίου.
Παντρεύτηκε η Σοφία, η δασκάλα.
Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο κυβερνήτης της Ελ
λάδας, γεννήθηκε στην Κέρκυρα.
Η χαρά της επιτυχίας ήταν μεγάλη.
Ο εθνικός μας ποιητής, ο Διονύσιος Σολωμός.
Εκείνος, ένα ήσυχο ανθρωπάκι, δε διαμαρτυρήθηκε.
Η λύπη του αποχωρισμού ήταν ζωγραφισμένη στο πρόσωπό της.
Comments