Τα ενεργητικά ρήματα χωρίζονται σε: μεταβατικά και αμετάβατα
α. Μεταβατικά λέγονται τα ρήματα που φανερώνουν ότι η ενέργεια του υποκειμένου μεταβαίνει σε κάτι άλλο π.χ γράφω το μάθημα. (αντικείμενο)
β. Αμετάβατα λέγονται τα ρήματα που φανερώνουν ότι η ενέργεια του υποκείμενου δε μεταβαίνει πουθενά π.χ εγώ τρέχω
Σύστοιχο αντικείμενο: λέγεται αυτό που έχει την ίδια ρίζα με το ρήμα π.χ Πέτυχε σπουδαία επιτυχία
Δίπτωτα λέγονται τα ρήματα που συντάσσονται με δύο αντικείμενα (άμεσο - έμμεσο)
Το άμεσο μπαίνει πάντα σε αιτιατική ενώ το έμμεσο σε γενική ή σε εμπρόθετο π.χ Το έδωσε της μητέρας του ή το έδωσε στη μητέρα του.
Μπορεί όμως και τα δύο αντικείμενα να είναι σε αιτιατική. Σε αυτές τις περιπτώσεις του έμμεσο είναι αυτό που μπορεί να αντικατασταθεί από εμπρόθετο: Δίδαξε τους ανθρώπους την αγάπη = > Δίδαξε στους ανθρώπους την αγάπη.
Από τις δύο αιτιατικές η μία μπορεί να είναι αντικείμενο και ή άλλη κατηγορούμενο αν έχουν συνδετικό ρήμα π.χ Το δικαστήριο θα κηρύξει τον Πέτρο αθώο.
Ασκήσεις
1. Να υπογραμμίσετε τα αντικείμενα των ρημάτων στα παρακάτω παραδείγματα και να επισημάνετε τις πτώσεις τους.
Με ρώτησε κάτι.
Αυτές οι λεπτομέρειες αφορούν τους ειδικούς.
Δε του μοιάζει καθόλου.
Οι αρχαίοι Αθηναίοι δίδασκαν στα παιδιά μουσική.
Ο Νίκος μου χάρισε το στυλό του.
Η μητέρα μου μας φόρεσε στρατιωτικά ρούχα.
Η πεθερά μου φόρτωσε τη νύφη χρυσαφικά.
Στο σπίτι της η γιαγιά μου κερνάει τους επισκέπτες κρασί.
Οι εργάτες του εργοστασίου φόρτωσαν το αμάξι κιβώτια.
Με ρώτησε ο καθηγητής για το αντικείμενο.
Τον Πέτρο μαθαίνει ο δάσκαλος κιθάρα.
Σου απαγορεύω την είσοδο στο χώρο του σχολείου.Το παιδί έσπασε το ποτήρι.
Ο Γιώργος λέρωσε την μπλούζα του.
Ο Αντρέας τον κάλεσε στο σπίτι του.
Σκέφτομαι τις καλοκαιρινές διακοπές.
Ο καθηγητής εξετάζει το Θόδωρο μαθηματικά.
Δεν τον μέλει τι θα γίνει η περιουσία του.
Του ζήτησα χρήματα.
Αυτή η υπόθεση δε με ενδιαφέρει.
Ο Γιάννης μαθαίνει τον Πέτρο χορό.
Τους έδωσαν τα βραβεία.
Τους έδειξαν την εμπιστοσύνη τους.
Μου ξέφυγε μια καλή ευκαιρία.
Του εκμυστηρεύτηκε το φόβο του.
Φόρτωσε το αμάξι σανό.
Ο δάσκαλος τους εξέτασε ιστορία.
Τους τα ομολόγησε.
Μας διηγήθηκε τι συνέβη.
Του επιτρέψαμε να περάσει.
2. Να βρείτε ποια ρήματα είναι μονόπτωτα και δίπτωτα και να υπογραμμίσετε τα αντικείμενά τους.
Comments