1. Όνομα ουσιαστικό π.χ. Η χώρα μας έχει πολλές ομορφιές.
2. Επίθετο π.χ. Οι ξένοι έρχονται στην Ελλάδα για διακοπές.
3. Αντωνυμία π.χ. Αυτός έφαγε το φαγητό.
4. Μετοχή π.χ. Οι φιλοξενούμενοι ευχαριστήθηκαν πολύ.
5. Άκλιτη λέξη με άρθρο π.χ. Τα πλην και τα συν του τουρισμού αναφέρθηκαν στο άρθρο.
6. Ολόκληρη πρόταση ή φράση π.χ. Ό,τι θα δείτε από εκεί και πέρα ανήκει στη σφαίρα του ονείρου.
7. Αριθμητικό π.χ Ένας λείπει.
=> Το υποκείμενο των προσωπικών ρημάτων είναι πάντοτε σε πτώση ονομαστική.
=> Στα απρόσωπα ρήματα ή στις απρόσωπες εκφράσεις το υποκείμενο είναι δευτερεύουσα πρόταση ονοματική (ειδική, πλάγια ερωτηματική, βουλητική) π.χ. Είναι βέβαιο ότι θα περάσετε καλά.
=> Απρόσωπα λέμε τα ρήματα που δεν έχουν υποκείμενο πρόσωπο ή πράγμα αλλά ολόκληρη πρόταση και συνηθίζονται στο τρίτο ενικό πρόσωπο.
π.χ. Απαγορεύεται να καπνίζετε.
π.χ Δεν επιτρέπεται να μιλάτε την ώρα του μαθήματος
=> Εκτός από απρόσωπα ρήματα υπάρχουν και απρόσωπες εκφράσεις. Αυτές σχηματίζονται συνήθως με το γ' ενικό πρόσωπο του ρήματος είμαι και ένα επίθετο ή ουσιαστικό. Και η απρόσωπη έκφραση έχει για υποκείμενο μια ολόκληρη πρόταση.
π.χ. Είναι άσχημο να μιλάς έτσι.
π.χ. Είναι γνωστό ότι θα γίνουν εκλογές.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Ένα ρήμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως προσωπικό είτε ως απρόσωπο.
π.χ. Φαίνεται ότι θα βρέξει (απρόσωπο ρήμα).
Το σπίτι φαίνεται βρώμικο (προσωπικό ρήμα).
Το υποκείμενο παραλείπεται όταν:
1. Στο πρώτο και δεύτερο πρόσωπο ενικού και πληθυντικού, γιατί εννοείται εύκολα.
2. Όταν εννοείται από τα προηγούμενα.
3. Όταν το ρήμα φανερώνει κάποιο φυσικό φαινόμενο όπως τα ρήματα: βρέχει, χιονίζει κλπ.
4. Όταν το υποκείμενο είναι γενικό και αόριστο, οπότε το ρήμα μπαίνει στο γ΄ πληθυντικό
π.χ. Λένε πως φέτος θα έχουμε καλή τουριστική σεζόν.
Ασκήσεις
1. Να βρείτε τη μορφή του υποκειμένου στις παρακάτω προτάσεις.
Ο Γιάννης με στεναχώρησε απόψε.
Κάποιος χτύπησε την πόρτα.
Πολλές φορές συνέβη να ταξιδεύουμε μαζί.
Άλλα γίνονται τελικά.
Σπίθες πετούν τα ματιά τους.
Συγκεντρώθηκαν στην αυλή όλοι οι εργαζόμενοι.
Οι άλλοι έφτασαν πρώτοι.
Κανένας δεν κατάλαβε τι έγινε.
Κάποιος πήρε τα κλειδιά μου από το τραπέζι.
Από μακριά ακούγονταν πυροβολισμοί.
Οι καλεσμένοι έφτασαν νωρίς.
Όλοι θέλουν να πάρουν μέρος στη γιορτή.
Είναι ώρα να πω την αλήθεια.
Δεν είναι ακόμα γνωστό ποιοι θα μιλήσουν στο συνέδριο.
Ο κατηγορούμενος αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες.
Οι περισσότεροι κατέκριναν τη συμπεριφορά του.
Πρέπει να φύγουμε το συντομότερο.
Οι ξένοι το καλοκαίρι επισκέπτονται την Ελλάδα.
Μπροστά μας εμφανίστηκε ξανά ο τρελός.
Σήμερα γιορτάζει ο αγαπημένος μου.
Οι νέοι σήμερα είναι πολύ εξοικειωμένοι με την τεχνολογία.
Τα πήγαινε-έλα σου δεν μου αρέσουν καθόλου.
Οι κακοί τιμωρούνται.
2. Να βρείτε τη μορφή του υποκειμένου στις παρακάτω προτάσεις.
Δεν είναι κακό το να αλλάξεις γνώμη.
Όλοι έφυγαν μακριά του.
Είναι αδύνατο να συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Ο Γιάννης διαβάζει στο γραφείο του.
Ποιος σου έστειλε αυτό το γράμμα;
Ένα μήνυμα έστειλε στη φίλη της.
Δεν επιτρέπεται να λες τέτοια πράγματα.
Το καλοκαίρι ο ήλιος βασιλεύει αργά.
Απαγορεύεται να καπνίζεις.
Ακούστηκε ότι θα μας απολύσουν.
Κανένας δεν θέλει να μιλάει γι' αυτό.
Το μόλων λάβε του Λεωνίδα έμεινε στην ιστορια.
Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να δηλώσει συμμετοχή.
Υπάρχει ανησυχία μήπως εκδηλωθεί πυρκαγιά.
Το ηλιοβασίλεμα ήταν μαγευτικό.
Είναι ανεξήγητο πώς έβγαλε τέτοιο συμπέρασμα για σένα.
Δεν μπορώ να καταλάβω την άσκηση.
Είναι γνωστό ότι θα γίνουν εκλογές σε λίγες μέρες.
Κανένας δεν φοβήθηκε.
3. Να μετατρέψεις την προσωπική σύνταξη σε απρόσωπη.α. Δεν επιτρέπεται η ομιλία μέσα στην τάξη =>β. Είναι υπέροχο το ταξίδι σε όλο τον κόσμο =>γ. Απαγορεύεται η είσοδος στο κτίριο =>δ. Επιβάλλεται η συμμετοχή στην εκδήλωση =>ε. Είναι απαράδεκτη τέτοια συμπεριφορά =>στ. Επιδιώκεται η λύση του προβλήματος =>ζ. Απαγορεύεται το πάτημα στο γρασίδι =>η. Δεν επιτρέπεται ο ψίθυρος μέσα στην αίθουσα =>θ. Επιβάλλεται η παρουσία σου στο δικαστήριο =>ι. Χρειάζεται επιμονή σε αυτό το επάγγελμα =>
Comments