Ραψωδία θ (στ. 550-688)

Δομή

α) Η σκηνή του αποχαιρετισμού Οδυσσέα - Ναυσικάς (στ. 550-566)

β) Η απόδοση τιμής στο Δημόδοκο από τον Οδυσσέα και η παραγγελία για το τραγούδι του δούρειου ίππου (στ. 567-600)

γ) Η άλωση της Τροίας με το τέχνασμα του δούρειου ίππου (στ. 601-627)

δ) Η έντονη συγκίνηση του Οδυσσέα (στ. 628-640)

ε) Η παρέμβαση του Αλκίνοου και τα ερωτήματά τους προς τον ξένο (στ. 641-688)

=> Οι δούλες της Ναυσικάς έλουσαν τον Οδυσσέα και τον ετοίμασαν. Η Ναυσικά συμπεριφέρεται με διακριτικότητα και προσπαθεί να κρύψει τον θαυμασμό της. Τον χαιρετάει με αξιοπρέπεια του τονίζοντάς του ότι χάρη σε εκείνη χρωστάει τη σωτηρία του. Ο Οδυσσέας της εκφράζει την ειλικρινή ευγνωμοσύνη τους και της υπόσχεται πώς όσο ζει θα τη δοξάζει σα θεά.

Ο αοιδός (στ. 569-600) => Ο Οδυσσέας εκφράζει τον σεβασμό του προς το πρόσωπό του και την εκτίμηση του στην τέχνη του. Στη συνέχεια νιώθει την ανάγκη να τιμήσει το Δημόδοκο θεωρώντας τον ξεχωριστό και επαινώντας τον για την τέχνη του. Του παραγγέλνει να τραγουδήσει το περιστατικό με το δούρειο ίππο και του ζητάει να τα διηγηθεί όλα με τη σωστή σειρά.

Παρομοίωση (στ. 630-640)

α) αναφορικό μέρος "πώς μια γυναίκα μοιρολογεί.... πρόσωπο και παρειές"

β) δεικτικό μέρος "έτσι και ο Οδυσσέας θρηνώντας έχυνε τότε το πικρό του δάκρυ"

γ) όροι που παρομοιάζονται: τα δάκρυα της χήρας με τα δάκρυα του Οδυσσέα

δ) το κοινό τους σημείο: ο πόνος που βιώνουν και οι δύο

ε) λειτουργικός ρόλος της παρομοίωσης: φωτίζει την άγνωστη εμπειρία του ήρωα που κλαίει πικρά.

Αλκίνοος και Οδυσσέας: Ο Αλκίνοος κάνει κάποιες ερωτήσεις στον Οδυσσέα, για να μάθει για την καταγωγή του ξένου. Ο Οδυσσέας λέει το όνομά του και την ιδιότητά του, παρουσιάζει τον τόπο του που είναι η Ιθάκη και εκφράζει τη λαχτάρα του να επιστρέψει στην πατρίδα του. Τέλος, αναφέρεται στην πολύχρονη παραμονή του στο νησί της Καλυψώς και της Κίρκης.

Οδυσσέας

Είναι ευγνώμονας και ευγενικός απέναντι στη Ναυσικά, είναι έντιμος και αντιμετωπίζει με σεβασμό και αξιοπρέπεια τη Ναυσικά. Είναι φιλόπατρις και ευαίσθητος, αφού συγκινείται με το τραγούδι του αοιδού. Τέλος, είναι περήφανος για το σπουδαίο κατόρθωμά του, την άλωση της Τροίας.

Ναυσικά

Είναι αξιοπρεπής, περήφανη και ευγενική. Καμαρώνει με την αρχοντική της αγωγή τον Οδυσσέα και συμπεριφέρεται με αξιοπρέπεια και διακριτικότητας προσπαθώντας να κρύψει το θαυμασμό της ως προς το πρόσωπό του.

Αλκίνοος

Βασιλιάς των Φαιάκων. Ευγενικός, φιλόξενος, έξυπνος και ευέλικτος, βρίσκεται κοντά στο φιλοξενούμενό του και αντιλαμβάνεται ότι συγκινείται εύκολα ακούγοντας για την Τροία και ότι κρύβει την ταυτότητά του. Τέλος, αισθάνεται περήφανος για τη ναυτική παράδοση του τόπου του.

Μεταφορές

• ωστόσο ο Οδυσσέας έλιωνε

• να τα γλιτώσει από τη μαύρη μοίρα

• για να βουλιάξει στης δυστυχίας τον πόνο

• έχυνε τότε το πικρό του δάκρυ

• πνιγόταν στο δάκρυ ο ξένος

• δεν μπόρεσε το φρόνημά μου να λυγίσει μες στα στήθη

• τίποτα άλλο πιο γλυκό από πατρίδα και γονιούς