Τα σύνθετα, ανάλογα με τη σημασία τους και τη σχέση του πρώτου με το δεύτερο συνθετικό, μπορεί να χωριστούν σε παρατακτικά, προσδιοριστικά, κτητικά και αντικειμενικά.
Παρατακτικά σύνθετα
Σημαίνουν ό,τι σημαίνει το καθένα από τα δύο συνθετικά τους ενωμένα με το σύνδεσμο και. Τα δύο συνθετικά παρατάσσονται το ένα δίπλα στο άλλο.
π,χ
ανάβω και σβήνω: αναβοσβήνω
νότια και ανατολικά: νοτιοανατολικά
αγγούρι και ντομάτα: αγγουροντομάτα
Προσδιοριστικά σύνθετα
Το πρώτο συνθετικό προσδιορίζει το δεύτερο.
π.χ
άγριο λουλούδι: αγριολούλουδο
τραγουδώ σιγά: σιγοτραγουδώ
Κτητικά σύνθετα
Είναι εκείνα που μπορούμε να τα αναλύσουμε με την πρόταση «εκείνος που έχει».
π.χ.
γαλανομάτης: εκείνος που έχει γαλανά μάτια
σγουρομάλλης: εκείνος που έχει σγουρά μαλλιά
Αντικειμενικά σύνθετα
Όταν τα αναλύσουμε, βλέπουμε ότι το ένα συνθετικό που έχει ρηματική έννοια γίνεται αντικείμενο αυτού του ρήματος.
π.χ
καντηλανάφτης: ανάβει καντήλια
βιβλιοδέτης: δένει βιβλία
Ασκήσεις
1. Να βρείτε τι είδους είναι τα παρακάτω σύνθετα:
λαγοπόδαρος
αγριολούλουδο
τρεμοσβήνω
λαχανόκηπος
καλότυχος
χορτοφάγος
φτωχόσπιτο
γλυκόξινος
στριφογυρίζω
μεγαλόσωμος
αγγειοπλάστης
αετοφωλιά
χαμηλόφωνος
κοντόθωρος
ωροδείκτης
χαρτοκόπτης
θαλασσομάχος
σκληροτράχηλος
καλόκαρδος
χαρτοπαίχτης
κτηνοτρόφος
βιβλιοδέτης
λαιμοδέτης
κακόμοιρος
2. Να σχηματίσετε προσδιοριστικά σύνθετα με τα παρακάτω:
α. Τα βασίλεμα του ήλιου:…………………………………………………………..
β. Άγρια λουλούδια:…………………………………………………………………
γ. Δρόμος στρωμένος με λίθους:………………………………………………….
δ. Περπατούσε σιγά:………………………………………………………………..
ε. Όλη μέρα:………………………………………………………………………….
στ. Η νοικοκυρά του σπιτιού:………………………………………………………..
ζ. Τα φυτά που θάλλουν:…………………………………………………………...
η. Το χώμα της καστανιάς:…………………………………………………………
θ. Τον είδα ξανά:…………………………………………………………………….
3. Να χωρίσετε τα παρακάτω σύνθετα στα συνθετικά τους μέρη και να βρείτε το είδος τους.
Comments